Abstract
Мақалада мифология мен поэзиядағы метакод туралы түсініктер мен тұжырымдар зерделеу нысанына алынып, жекелеген метакод сөздер, атап айтқанда «от» метакоды талданады. Жаңа парадигмаларға сәйкес жүргізілген бұрынғы және бүгінгі зерттеулерді қатар қамту арқылы мәдени код ұғымына терең үңіліп, адамзат қауымының ойлау деңгейіндегі алғашқы түсінік-ұғымдарды саралау, мифтік таным арқылы санаға орныққан «от» метакодының көркемдік-эстетикалық қызметін анықтау – бұл зерттеудегі басты мақсат. Осы тұрғыдан келгенде бұл ұғымның қазақ фольклорының түп-тамыры боп саналатын түркі мифтері мен оның бүгінгі қазақ классикалық әдебиетіндегі интерпретациясын зерттеп, әлем әдебиетінің үлгілерімен салыстыру барысында ұқсастықтары мен ерекшеліктерін айқындау қажеттігі басым екендігі ескерілді. «От» ұғымын метакод ретінде қарастырып, оның әлем мифологиясындағы орны мен классикалық шығармалардағы функциясын көрсетуде поэзия туындылары талданады. Метакод ретінде қалыптасқан ұғымның әдеби-көркем туындылардағы бейнелеу құралы ретіндегі қолданысы зерделенеді. ХХ-ХХІ ғасыр тоғысындағы классикалық поэзия үлгілерін негізге ала отырып жүргізілген зерделеуде «от» метакодының қолданысы мифтік таныммен салыстыра қарастырылып, ақындар бейнелеуіндегі мәні ғылыми негізде сараланады. Бұл талдаулар тиісінше ғылыми-теориялық пайымдармен бекітіледі. Миф пен поэзиядағы «от» метакодының танымдық-эстетикалық, көркемдік-бейнелілік қызметін айқындаған талдаулар нәтижесінде ғылыми тұжырымдар жасалады.