Abstract
Өзектілігі: Генитальды эндометриоз — кең таралған созылмалы ауру, репродуктивті жастағы әйелдерде айқын ауыру синдромымен және өмір сапасының төмендеуімен сипатталады. Қазақстанның клиникалық тәжірибесінде аурудың симптомдарын кешенді бағалауға және олардың өмір сапасына әсерін биологиялық белсенділік маркерлерін ескере отырып бағалайтын бейімделген әрі валидацияланған құралдар жоқ. Зерттеудің мақсаты — генитальды эндометриозы бар пациенттердің клиникалық симптомдары мен өмір сапасын кешенді бағалауға арналған құрылымдалған сауалнаманы әзірлеу және оның пилоттық психометриялық валидациясын жүргізу, соның ішінде иммундық және биохимиялық маркерлерді пайдалана отырып конструктивті валидацияны талдау. Материалдар мен әдістер: Генитальды эндометриозы бар 35 пациент пен шартты түрде сау 20 репродуктивті жастағы әйел қатысқан пилоттық зерттеу жүргізілді. Сауалнамада клиникалық симптомдар, өмір сапасы және өмір салты факторлары блоктары қамтылды. Конструктивті валидацияны бағалау үшін иммундық профильдің зертханалық көрсеткіштері (PD-L1, VEGF, IL-6, IL-8, IL-18, TNF және т.б.) пайдаланылды. Шкалалардың ішкі сәйкестігі Кронбах α коэффициентімен, қайта тексерілуі (тест–ретест) ішкі кластар арасындағы корреляция коэффициентін (ICC) есептеу арқылы бағаланды. Нәтижелері: Сауалнама жақсы ішкі сәйкестік көрсетті (Кронбах α 0,79–0,80) және жоғары қайта тексерілу мүмкіндігіне ие болды (ICC 0,87–0,99). Клиникалық симптомдар, өмір сапасы көрсеткіштері мен кейбір иммундық маркерлер арасындағы статистикалық маңызды орташа корреляциялар анықталды, әсіресе IL-8 және лептинмен, бұл құралдың конструктивті валидациясын растайды. Қорытынды: Дайындалған сауалнама генитальды эндометриозы бар пациенттердің клиникалық көріністері мен өмір сапасын кешенді бағалау үшін болашағы бар құрал бола алады. Зерттеу нәтижелері оның сенімділігі мен валидтілігін растайды, алайда клиникалық тәжірибеге енгізу үшін үлгіні кеңейтіп, көпорталықты зерттеулер жүргізу қажет.