Abstract
Background and Objectives. Healthcare-associated infections in obstetric care remain a significant public health issue due to their impact on maternal and neonatal morbidity and mortality. Intrauterine infections and postpartum infectious complications constitute a substantial component of perinatal risk. The objective of the study was to analyze the dynamics of healthcare-associated infections among postpartum women and newborns in the Republic of Kazakhstan and to develop a risk-oriented approach to the prevention of infectious complications in obstetric care. Materials and Methods. A retrospective epidemiological study covering the period 2020-2024 was conducted. The analysis included official national statistical data on healthcare-associated infections among postpartum women and intrauterine infections among newborns. Additional data were obtained from the obstetric department of a multidisciplinary hospital in Astana, including the number of live births, overall neonatal morbidity, and the structure of registered neonatal pathology. Relative and intensive indicators were calculated. Descriptive statistical methods were applied. Results.During 2022-2024, postpartum endometritis predominated in the structure of healthcare-associated infections among postpartum women. A decrease in intrauterine infection incidence was observed from 6.5 per 1,000 live births in 2020 to 3.7 per 1,000 in 2024, while the case fatality rate increased from 10.5% to 17.3%. At the institutional level, overall neonatal morbidity increased from 26.7% to 47.6%, accompanied by changes in the structure of neonatal pathology. Based on the conducted analysis, a risk-oriented stratification matrix of determinants of healthcare-associated infections among postpartum women was developed and tested. Conclusions. The identified structural changes in maternal and neonatal infectious morbidity indicate persistent epidemiological risks. The implementation of a risk-oriented approach may contribute to prioritizing preventive measures and strengthening infection control in obstetric care settings. Введение и цель. Инфекции, связанные с оказанием медицинской помощи, в организациях родовспоможения остаются одной из актуальных проблем современного здравоохранения, оказывая существенное влияние на показатели материнской и неонатальной заболеваемости и смертности. Внутриутробные инфекции и послеродовые инфекционные осложнения формируют значительную долю перинатального риска. Целью исследования явился анализ динамики инфекций, связанных с оказанием медицинской помощи, у родильниц и новорождённых в Республике Казахстан и разработка риск-ориентированного подхода к профилактике инфекционных осложнений в системе родовспоможения. Материалы и методы. Проведено ретроспективное эпидемиологическое исследование за 2020–2024 гг. В анализ включены официальные национальные статистические данные по инфекциям, связанным с оказанием медицинской помощи, у родильниц и внутриутробным инфекциям у новорождённых. Дополнительно проанализированы показатели акушерского стационара многопрофильной больницы г. Астаны, включая число родившихся живыми, общую заболеваемость новорождённых и структуру зарегистрированной патологии. Рассчитаны относительные и интенсивные показатели. Использованы методы описательной статистики. Результаты. В 2022–2024 гг. в структуре инфекций, связанных с оказанием медицинской помощи, у родильниц преобладал послеродовой эндометрит. Отмечено снижение частоты внутриутробных инфекций с 6,5‰ в 2020 году до 3,7‰ в 2024 году при одновременном увеличении летальности с 10,5% до 17,3%. На уровне медицинской организации выявлено увеличение общей заболеваемости новорождённых с 26,7% до 47,6% и изменение структуры неонатальной патологии. На основании проведённого анализа разработана и апробирована матрица риск-ориентированной стратификации факторов инфекций, связанных с оказанием медицинской помощи у родильниц. Заключение. Выявленные структурные изменения инфекционной заболеваемости у родильниц и новорождённых свидетельствуют о сохраняющихся эпидемиологических рисках. Применение риск-ориентированного подхода может способствовать приоритизации профилактических мероприятий и совершенствованию системы инфекционного контроля в организациях родовспоможения. Кіріспе және мақсат. Акушерлік көмек көрсету ұйымдарында медициналық көмекке байланысты инфекциялар қазіргі денсаулық сақтау жүйесінің өзекті мәселелерінің бірі болып қала береді және ана мен неонаталдық сырқаттанушылық пен өлім-жітім көрсеткіштеріне елеулі әсер етеді. Жатырішілік инфекциялар мен босанудан кейінгі инфекциялық асқынулар перинаталдық қауіптің едәуір бөлігін құрайды. Зерттеудің мақсаты -Қазақстан Республикасында босанған әйелдер мен жаңа туған нәрестелер арасындағы медициналық көмекке байланысты инфекциялардың динамикасын талдау және акушерлік қызмет жүйесінде инфекциялық асқынулардың алдын алудың тәуекелге негізделген тәсілін әзірлеу. Материалдар мен тәсілдер. 2020-2024 жылдар аралығында ретроспективті эпидемиологиялық зерттеу жүргізілді. Талдауға босанған әйелдер арасындағы медициналық көмекке байланысты инфекциялар және жаңа туған нәрестелердегі жатырішілік инфекциялар бойынша ресми ұлттық статистикалық деректер енгізілді. Қосымша ретінде Астана қаласындағы көпсалалы аурухананың акушерлік стационарының көрсеткіштері талданды, оның ішінде тірі туғандар саны, жаңа туған нәрестелердің жалпы сырқаттанушылығы және тіркелген патология құрылымы қарастырылды. Салыстырмалы және интенсивті көрсеткіштер есептелді. Сипаттамалық статистика әдістері қолданылды. Нәтижелер. 2022-2024 жылдары босанған әйелдер арасындағы медициналық көмекке байланысты инфекциялар құрылымында босанудан кейінгі эндометрит басым болды. Жатырішілік инфекциялар жиілігінің 2020 жылғы 6,5‰-ден 2024 жылы 3,7‰-ге дейін төмендеуі байқалды, сонымен қатар леталдылық көрсеткіші 10,5%-дан 17,3%-ға дейін артты. Медициналық ұйым деңгейінде жаңа туған нәрестелердің жалпы сырқаттанушылығының 26,7%-дан 47,6%-ға дейін өсуі және неонаталдық патология құрылымының өзгеруі анықталды. Жүргізілген талдау негізінде босанған әйелдердегі медициналық көмекке байланысты инфекциялардың қауіп факторларын тәуекелге негізделген стратификациялау матрицасы әзірленіп, апробация дан өткізілді. Қорытынды. Босанған әйелдер мен жаңа туған нәрестелердегі инфекциялық сырқаттанушылық құрылымындағы анықталған өзгерістер эпидемиологиялық тәуекелдердің сақталып отырғанын көрсетеді. Тәуекелге негізделген тәсілді қолдану профилактикалық іс-шараларды басымдыққа қоюға және акушерлік ұйымдарда инфекциялық бақылау жүйесін жетілдіруге ықпал етуі мүмкін.