Abstract
Ahmed Yesevî’ye nispet edilen ve yakın dönemde ortaya çıkarılan Kudretnâme, Allah’ınmutlak kudretini ve yaratma fiilini merkeze alan, İslâmî inanç esaslarını manzum bir üsluplaele alan didaktik bir eserdir. Âlemin yoktan var edilişi, kâinatın düzeni ve insanın yaratılışıilâhî takdir çerçevesinde değerlendirilirken; Hz. Muhammed’in nuruna dair anlayış, arş vekürsî tasvirleri ile tabiat unsurlarının yaratılışı ilâhî kudretin tezahürleri olarak sunulmaktadır.Eserde Hz. Âdem’den Hz. Muhammed’e kadar birçok peygamberin kıssasına yer verilmiş,peygamberlerin karşılaştıkları sıkıntılar sabır, teslimiyet ve tevekkül bağlamında ele alınmıştır.Dünya hayatının geçiciliği, mal ve mülkün faniliği, ahiret bilinci ve tövbenin önemi metnintemel temaları arasında yer almaktadır. Kudretnâme, dil ve üslup bakımından sade ve öğreticibir nitelik taşımakta olup, Çağatay yazı dili geleneğine mensup tarihî Türkçe ile kalemealınmıştır. Metin, İslâmî ve özellikle tasavvufî dünya görüşü çerçevesinde şekillenmiştir.Yesevî hikmetlerinin manevî bir devamı niteliğinde olan eser, müellifin dinî-irfanî bakış açısınıve insan ile Yaratıcı arasındaki ilişkiyi derin bir tasavvufî ve ahlâkî çerçevede yansıtan, Türktasavvuf edebiyatının önemli örneklerinden biri olarak değerlendirilebilir.İncelemeye konu olan eser, Özbekistan Cumhuriyeti Ebü Reyhan Biruni Şarkiyat EnstitüsüYazmalar Koleksiyonu’nda 7174 envanter numarasıyla ve “Kudretnâme-i Sultânü’l-Ârifîn”başlığıyla kayıtlı bulunan yazma içerisinde yer almaktadır. Eserin yer aldığı yazma, Arapalfabesiyle istinsah edilmiş olup 12,5 × 20 cm ölçülerindedir. Her sayfada 15 satır bulunmakta,metin tek sütun hâlinde tertip edilmiş olmakla birlikte bazı varaklarda iki sütun düzeninegeçildiği görülmektedir. Yazma 1b-41a varakları arasında yer almakta olup toplam 41 beyittenoluşmaktadır. “Kudretnâme” bölümü ise yazmanın 1b-4b varakları arasında bulunmaktadır.Yazmanın kesin istinsah tarihi belirtilmemiştir. Bununla birlikte metinde yer alan tasavvufîterimler ve dinî muhteva, eserin Orta Çağ Türk-İslâm kültürüne ait olduğunu açıkça ortayakoymaktadır.Makalede, “Kudretnâme” metninin yapısı, dil özellikleri ve poetik niteliği incelenerek,Hoca Ahmed Yesevî’nin tasavvufî şiirdeki yeri ve etkisi değerlendirilmektedir