Abstract
Мақалада посткеңестік кеңістікте, әсіресе Қазақстан Республикасында, мемлекеттік басқару жүйесінің тиімділігін арттыру қажеттілігіне байланысты мемлекеттік қызметтің құқықтық және институционалдық негіздерін жетілдіру мәселелері қарастырылады. Кеңес Одағы ыдырағаннан кейінгі кезеңде жаңа тәуелсіз мемлекеттер үшін мемлекеттік аппараттың қайта құрылымдалуы – демократиялық және құқықтық мемлекетті қалыптастырудың маңызды шартына айналды. Зерттеудің мақсаты – мемлекеттік қызметшінің құқықтық мәртебесін анықтай отырып, мемлекеттік басқару тиімділігін арттыруға ықпал ететін факторларды талдау. Негізгі бағыттары – мемлекеттік қызметті реформалау, кадр саясатын жетілдіру, кәсіби этика мен жауапкершілікті нығайту және халықаралық тәжірибені ескере отырып, заңнамалық базаны оңтайландыру. Жұмыстың ғылыми-практикалық маңыздылығы – мемлекеттік басқару жүйесін заманауи талаптарға сай қайта құруда құқықтық регламенттеудің рөлін көрсету. Әдістеме ретінде салыстырмалы-құқықтық талдау, нормативтік актілерді саралау, тарихи-құқықтық шолу және жүйелі талдау әдістері қолданылды. Зерттеу нәтижесінде мемлекеттік қызметшілердің құқықтық мәртебесін нақтылау, кәсіби даярлық, этикалық талаптар және еңбек жағдайларын жетілдіру мәселелері жүйеленіп, басқарудың тиімді үлгілері ұсынылды. Автор мемлекеттік қызметшінің анты, қашықтан жұмыс істеу, мансаптық өсу мүмкіндіктері мен әлеуметтік кепілдіктердің өзара байланысын аша отырып, мемлекеттік аппараттың функционалды тұрақтылығына әсер ететін негізгі тетіктерді анықтады. Бұл зерттеу құқық, басқару және мемлекеттік қызмет саласындағы ғылыми білімге үлес қосады. Жұмыс нәтижелері кадрлық саясатты жетілдіру, заңнама реформасын жүргізу және басқару мәдениетін арттыруда практикалық негіз бола алады. Түйін сөздер: мемлекеттік басқару, құқықтық мәртебе, мемлекеттік қызмет, әкімшілік реформа, этика, кадр саясаты, кәсіби дамыту.