Abstract
Кен орындарын ұзақ уақыт пайдалану барысында жинақталған байыту қалдықтарының көлемі жүздеген миллион текше метрге дейін жетеді. Мұндай ірі көлемдегі қалдықтарды сақтау ауыл шаруашылығы, орман және басқа да маңызды жер қорларынан бағалы аумақтарды шығарып тастауға әкеледі. Сондықтан қалдық қоймаларын орналастыру мәселесі экологиялық және техникалық тұрғыдан өзекті болып отыр. Жүргізілген зерттеулер байыту қалдықтарын қайта пайдалану мүмкіндігін, әсіресе толтырмалау үшін қоюландырылған қалдықтарды қолданудың тиімді екенін көрсетті. Қоюландыру процесі қалдықтардың жалпы мөлшерін азайтып, суды қайталама қолдану арқылы су ресурстарын үнемдеуге мүмкіндік береді. Сонымен бірге ұзақ уақыт бойы сұйылтылған күйінде тұрақты сақталатын, қабыршақтанбайтын, жақсы реологиялық қасиеттерге ие икемді пасталық материал алынады, бұл оны жер асты кеңістігін қауіпсіз толты- руда қолдануға жағдай жасайды During long-term ore mining, enrichment tailings can accumulate to hundreds of millions of cubic meters, and their storage demands large land areas, creating environmental and technical challenges. Research demonstrates that reusing tailings – particularly thickened tailings – is an effective backfilling approach. Thickening reduces waste volume, conserves water, and produces a stable paste-like material that remains uniform without segregation, ensuring safe filling of mined-out spaces. Thickened tailings also improve backfill stability, lower subsidence risks, and enhance underground safety. Their controlled consistency allows reliable, energy-efficient pipeline transport. Integrating tailings into backfill supports sustainable mining by reducing waste-storage areas and decreasing the need for natural aggregates, making thickened tailings a valuable solution for modern mining operations Объем отходов обогащения при эксплуатации рудных месторождений может достигать сотен миллионов кубических метров. Их длительное хранение требует отвода значительных площадей под хвостохранилища, усиливая экологическую нагрузку и повышая затраты на защитные гидротехнические сооружения. Опыт показывает, что одним из наиболее эффективных решений является использование «сгущенных» хвостов в закладочных смесях. Сгущение снижает общий объем отходов, повышает степень обезвоживания и позволяет возвращать большую часть воды в оборот. Полученный материал обладает стабильной текучестью и однородной структурой, может длительно оставаться в разжиженном состоянии без расслоения, что облегчает его транспортировку и укладку в выработанное пространство. Применение сгущенных хвостов повышает безопасность горных работ, улучшает устойчивость закладочного массива и снижает экологическое воздействие предприятий