Abstract
Relevance. Serum SHBG concentration varies across different stages of a man’s life. In individuals with excess body weight and visceral obesity, SHBG levels may decrease, which in turn disrupts the balance between bound and free testosterone. This may lead to functional hypogonadism, particularly in middle-aged and older men. However, the mechanisms and the extent of SHBG influence on free testosterone levels in the context of excess body weight remain a subject of scientific debate. Study objective. To assess the effect of sex hormone-binding globulin (SHBG) on the level of free testosterone fraction in men with excess body weight. Materials and methods. The study involved 326 men living in Semey, Abay region. The subjects were stratified by body mass index (BMI) and divided into two groups: the study group (112 overweight men, BMI 25-29.9 kg/m²) and the control group (214 normal-weight men, BMI <25 kg/m²). Results. Sex hormone-binding globulin (SHBG) levels were negatively correlated with body mass index, rs = -0.218. Free testosterone showed no differences between the normal-weight and overweight groups. A significant correlation was found between SHBG and free testosterone (rs = -0.422, p < 0.01). This confirms the role of SHBG in regulating free testosterone levels in the blood. Discussion. With excess weight, SHBG levels in the blood decrease, which then has a cascading effect on the distribution of testosterone between its bound and free fractions. A significant correlation between SHBG and free testosterone has been proven. SHBG plays a key role in the binding and transport of sex hormones. Conclusions. A significant correlation between SHBG and free testosterone has been demonstrated. In older men, erectile function is determined not only by the level of free testosterone but also by the condition of vascular, endothelial, neural, and metabolic regulation. Актуальность. Концентрация ГСПГ в сыворотке меняется в разные возрастные периоды жизни мужчины. При избыточной массе тела и висцеральном ожирении уровень ГСПГ может снижаться, что, в свою очередь, нарушает соотношение между связанным и свободным тестостероном. Это может приводить к состоянию функционального гипогонадизма, особенно у мужчин среднего и пожилого возраста. Однако механизмы и степень влияния ГСПГ на уровень свободного тестостерона при избыточной массе тела остаются предметом научной дискуссии. Цель исследования. Влияние глобулина связывающего гормона (ГСПГ) на уровень свободной фракции тестостерона у мужчин на фоне избыточного веса. Материалы и методы. В исследовании приняло участие 326 мужчин проживающие в городе Семей, области Абай. Обследованные стратифицированы по ИМТ и распределены на 2 группы: основная группа- с избыточной массой тела- 112 мужчин (ИМТ от 25- 29,9 кг/м2) и контрольная группа с нормальным - 214 мужчин ( ИМТ до 25 кг/м2). Результаты. Уровень глобулина, связывающего половые гормоны (ГСПГ), отрицательно коррелирует с индексом массы тела, rs= -0,218. Свободный тестостерон не показал различий между группами с нормальным и избыточным весом. Установлено наличие значимой корреляционной связи между ГСПГ и свободным тестостероном (rs = -0,422, р < 0,01). Это подтверждает роль ГСПГ в регулировании уровня свободного тестостерона в крови. Обсуждение. При избыточном весе уровень ГСПГ в крови снижается. Это оказывает каскадное влияние на распределение тестостерона между его связанными и свободными фракциями. Доказана значимая корреляционная связь между ГСПГ и свободным тестостероном. ГСПГ играет ключевую роль в связывании и транспорте половых гормонов. Выводы. Доказана значимая корреляционная связь между ГСПГ и свободным тестостероном. У мужчин старших возрастных групп эректильная функция определяется не только уровнем свободного тестостерона, но и состоянием сосудистой, эндотелиальной, нервной и метаболической регуляции. Өзектілігі. Ер адамдардың өмірінің әртүрлі жас кезеңдерінде қан сарысуындағы жыныс гормондарын байланыстыратын глобулиннің (ЖГБГ) концентрациясы өзгереді. Артық дене салмағы мен висцералды семіздік жағдайында ЖГБГ деңгейінің төмендеуі байқалуы мүмкін, бұл өз кезегінде байланысқан және бос тестостерон арасындағы арақатынастың бұзылуына әкеледі. Аталған өзгерістер, әсіресе орта және егде жастағы ер адамдарда, функционалдық гипогонадизмнің дамуына себеп болуы ықтимал. Алайда артық дене салмағы жағдайында ЖГБГ-ның бос тестостерон деңгейіне әсер ету механизмдері мен оның ықпал ету дәрежесі әлі күнге дейін ғылыми талқылау нысаны болып отыр. Зерттеу мақсаты. Артық дене салмағы бар ер адамдарда жыныс гормондарын байланыстыратын глобулиннің (ЖГБГ) тестостеронның бос фракциясының деңгейіне әсерін бағалау. Материалдар мен әдістер. Зерттеуге Абай облысы, Семей қаласында тұратын 326 ер адам қатысты. Зерттелушілер дене салмағының индексі (ДСИ) бойынша стратификацияланып, екі топқа бөлінді: негізгі топ — артық дене салмағы бар 112 ер адам (ДСИ 25–29,9 кг/м²) және бақылау тобы — дене салмағы қалыпты 214 ер адам (ДСИ ≤25 кг/м²). Нәтижелер. Жыныс гормондарын байланыстыратын глобулин (ЖГБГ) деңгейі дене салмағының индексімен теріс корреляция көрсетті (rs = −0,218). Қалыпты және артық салмақты топтар арасында бос тестостерон деңгейі бойынша айтарлықтай айырмашылық анықталған жоқ. Сонымен қатар ЖГБГ мен бос тестостерон арасында статистикалық мәнді корреляциялық байланыс анықталды (rs = −0,422, p < 0,01), бұл ЖГБГ-ның қандағы бос тестостерон деңгейін реттеудегі рөлін дәлелдейді. Талқылау. Артық дене салмағы жағдайында қандағы ЖГБГ деңгейі төмендейді, бұл тестостеронның байланысқан және бос фракциялары арасындағы таралуына каскадты әсер етеді. ЖГБГ мен бос тестостерон арасында мәнді корреляциялық байланыс бар екені дәлелденді. ЖГБГ жыныс гормондарын байланыстыру мен тасымалдауда негізгі рөл атқарады. Қорытындылар. ЖГБГ мен бос тестостерон арасында статистикалық мәнді корреляциялық байланыс анықталды. Егде жастағы ер адамдарда эректильді функция тек бос тестостерон деңгейімен ғана емес, сонымен қатар тамырлық, эндотелиалдық, жүйкелік және метаболикалық реттелу жағдайымен де анықталады.