АБАЙ ӨЛЕҢДЕРІНДЕГІ ӘБЖАД ҚЫЗМЕТІ

2025

Closed access Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.48081/afsk5328
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Үстіміздегі жылы Хакім Абадың туғанына 180 жыл толып отыр. Ұлы ақынның мұрасы бүгінгі ұрпаққа үлгі боларлық үлкен құндылық. Сондықтан, оны оқып-үйрену, маңызы мен мағынасын ұғып-түсіну басты міндеттердің бірі болмақ. Ұлы ақынның шығыстың да, батыстың да рухани дүниесін жан-жақты танып, білгендігі ақиқат. Қара сөздернің қырық бес бөлімнен тұруы, «Бір» ұғымының (Еденица кеткенде), «Үш» санының (Ақыл керек, іс керек, мінез керек), «Мың» есебінің (Мыңмен жалғыз алыстым, кінә қойма) және т.б. қолданылуы соның айғағы. Мақалада әлі толық талдауға түспеген «Әлифби» деген туындысын әбжад жолымен жүйелеп, мағынасын ашуға қадам жасадық. Сараптау барысында әр жолдыңң өзіне тән өзегі бар екендігін айқындауға қол жеткіздік. Келтрілген деректер бойынша Абай бұл өлеңін он тоғыз жасында жазған болса, ақынның сол бозбала шағының өзінде-ақ, тіл көркемдігі мен ой тереңдігінің керемет кемеңгер болғандығын көреміз. Мақала барынша түсінікті, оқырманға ой салар мазмұнда, ғылыми тұжырымдарды қолдана отырып жазылған. Гуманитарлық ғылым саласында жүрген ізденушілерге, абайтанушыларға өзінің септігін тигізері анық. Кілтті сөздер: Абай поэзиясы, әбжад, тіл ғылымы, кәсра және фахта, араб графикасы, гуманитарлық ғылымдар.