Abstract
Мақалада феррохром қождарын қайта өңдеудің дәстүрлі және заманауи технологияларына жүйелі талдау жасалған. Оларға пирометаллургиялық, гидрометаллургиялық, физика-механикалық әдістер, сондай-ақ плазмалық қайта өңдеу, биошаймалау, нанобелсендіру және тұрақты ток пештерін қолдану сияқты инновациялық тәсілдер жатады. Хромның шығымын арттыру, экологиялық жүктемені азайту және қождарды қайталама айналымға енгізу маңыздылығы атап өтілген. Негізгі параметрлер: Cr шығымы, температура, энергия сыйымдылығы және енгізу сатысы бойынша салыстырмалы бағалау жүргізілген. Актөбе ферроқорытпа зауытында сәтті өнеркәсіптік іске асыру мысалы келтірілген. Нәтижелер ресурсты үнемдейтін және экологиялық тұрғыдан қауіпсіз шешімдерді енгізу қажеттілігін көрсетеді, бұл циркулярлық экономикаға көшу шеңберінде өзекті болып отыр The article presents a systematic analysis of traditional and modern technologies for processing ferrochrome slags, including pyrometallurgical, hydrometallurgical, and physico-mechanical methods, as well as innovative approaches such as plasma processing, bioleaching, nanoactivation, and the use of DC furnaces. Emphasis is placed on improving chromium recovery, reducing environmental impact, and reintegrating slags into the secondary cycle. A comparative evaluation is provided based on key parameters: Cr recovery, temperature, energy consumption, and implementation stage. An example of successful industrial implementation at the Aktobe Ferroalloy Plant is given. The results highlight the necessity of adopting resource-efficient and environmentally safe solutions in the context of transitioning to a circular economy В статье представлен системный анализ традиционных и современных технологий переработки феррохромовых шлаков, включая пирометаллургические, гидрометаллургические, физико-механические методы, а также инновационные подходы, такие как плазменная переработка, биовыщелачивание, наноактивация и использование DC-печей. Подчеркивается важность повышения извлечения хрома, снижения экологической нагрузки и включения шлаков во вторичный оборот. Проведена сравнительная оценка по основным параметрам: извлечение Cr, температура, энергоемкость и стадия внедрения. Приведен пример успешной промышленной реализации на Актюбинском заводе ферросплавов. Результаты подчеркивают необходимость внедрения ресурсосберегающих и экологически безопасных решений в рамках перехода к циркулярной экономики