Abstract
The article examines the problems of rock mass preparation during stripping operations in open-pit mines in conditions of waterlogging. It provides an overview of the basin’s geological characteristics, regulatory and methodological documents for drilling and blasting operations, and actual consumption rates of explosives. The impact of waterlogging on slope stability, equipment productivity, and the economics of stripping operations is analyzed. Three groups of measures to reduce waterlogging are described : general quarry, local, and process; surface, underground, and combined drainage methods are considered. Particular attention is paid to preliminary contour blasting as a local method for creating drainage zones. A conclusion is drawn regarding the need for systematic research into the conditions for applying local and quarry measures to improve the efficiency and safety of blasting operations in waterlogged massifs Тау жыныстарының сулануы жағдайында аршу жұмыстарын жүргізу кезінде тау-кен массасын дайындау мәселелері қарастырылды. Бассейннің геологиялық сипаттамасы, бұрғылау-жару жұмыстары бойынша нормативтік құжаттарға және жарылғыш заттарды тұтынудың нақты көрсеткіштеріне шолу берілген. Суланудың беткейлердің тұрақтылығына, техниканың өнімділігіне және аршу жұмыстарының экономикасына әсері талданды. Су тасқынын азайту жөніндегі іс-шаралардың үш тобы сипатталған: жалпы мансаптық, жергілікті және процестік; жер үсті, жерасты және аралас құрғату әдістері қарастырылған. Дренаждық аймақтарды құрудың жергілікті әдісі ретінде алдын-ала контурлық жарылысқа назар аударылды, су басқан массивтердегі жарылыс жұмыстарының тиімділігі мен қауіпсіздігін арттыру үшін жергілікті және мансаптық шараларды қолдану жағдайларын зерттеу қажеттілігі туралы қорытынды жасалды Рассмотрены проблемы подготовки горной массы при ведении вскрышных работ на разрезах в условиях обводненности пород. Приведен обзор геологической характеристики бассейна, нормативно-методических документов по буровзрывным работам и фактических показателей расхода взрывчатых веществ. Проанализировано влияние обводненности на устойчивость откосов, производительность техники и экономику вскрышных работ. Описаны три группы мероприятий по снижению обводненности: общекарьерные, локальные и процессные; рассмотрены поверхностный, подземный и комбинированный способы осушения. Особое внимание уделено предварительному контурному взрыванию как локальному методу создания дренажных зон, сделан вывод о необходимости системных исследований условий применения локальных и карьерных мероприятий для повышения эффективности и безопасности взрывных работ в обводненных массивах