Abstract
Бұл мақала Қазақстанда аутизм спектрі бұзылған балалардың әлеуметтік бейімделуінде мамандардың – психологтардың, логопедтердің және педагогтардың рөлін қарастырады. Зерттеудің мақсаты – кәсіби араласулардың аутизм спектрі бұзылған балалардың қоғамға интеграциясына қалай әсер ететінін бағалау және мамандардың да, отбасылардың да кездесетін негізгі проблемаларын анықтау. Зерттеу сапалы әдістерге, соның ішінде Алматы облысындағы арнайы білім беру орталықтарында жұмыс істейтін мамандармен жүргізілген құрылымдық сұхбатқа негізделген. Нәтижелер аутизм спектрі бұзылған балалар кездесетін бірнеше негізгі қиындықтарды, соның ішінде қарым-қатынас кедергілерін, сенсорлық өңдеу қиындықтарын, әлеуметтік қате түсініктерді және институционалдық шектеулерді көрсетеді. Нәтижелер мамандандырылған араласулар аутизм спектрі бұзылған балалардың әлеуметтік бейімделуіне оң әсер етеді деген болжамдық қолдайды. Дегенмен, зерттеу сонымен қатар қоғамды ақпараттандыруды арттыру, кәсіби дайындықты жақсарту және күшті институционалдық қолдау көрсетудің шұғыл қажеттілігін көрсетеді. Бұл зерттеу қазіргі тәжірибелердің тиімділігімен қалған мәселелері туралы эмпирикалық дәлелдемелерді қамтамасыз ету арқылы Қазақстандағы аутизм спектрінің бұзылуына арналған араласуды ғылыми тұрғыдан түсінуге ықпал етеді. Зерттеу инклюзивті қоғамды дамытуға жәрдемдесу үшін білім беру, денсаулық сақтау және әлеуметтік саясатты біріктіретін көпқырлы тәсілдің қажеттілігін көрсетеді. Бұл тұжырымдар аутизм спектрі бұзылған балалармен олардың отбасыларына жан-жақтық қолдау көрсетужүйесін әзірлеуге ұмтылатын педагогтарға және психикалық денсаулық мамандарына, сондай-ақ осы саламен айналысатын мемлекеттік қызметкерлерге пайдалы болу мүмкін.