ӨСІМДІК ТЕКТЕС ОРГАНИКАЛЫҚ ҚАЛДЫҚТАРДЫ ЖЫЛУ ЭНЕРГЕТИКАСЫНДА ОТЫН РЕТІНДЕ ПАЙДАЛАНУ ӘЛЕУЕТІН БАҒАЛАУ

2025

Closed access Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.48081/keju8719
Data confidence 85 high
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Мақалада жылу энергетикалық қондырғыларда отын ретінде өсімдік тектес органикалық қалдықтарды пайдалану әлеуетін бағалау келтірілген. Экономикалық дамыған елдерде ауыл шаруашылығы қалдықтарын пайдалануға талдау жасалды. Сондай-ақ, Қазақстанның, атап айтқанда Павлодар облысының ауыл шаруашылығы ресурстары бойынша әлеуетті бағалау жүргізілді. Қазақстанда өсімдік тектес органикалық қалдықтардың көлемі мен алуан түрлілігі бойынша талдау жүргізілді. Қазақстанның ауыл шаруашылығы қалдықтары бойынша статистикалық деректер келтірілген. Сонымен қатар, Павлодар облысында өнеркәсіптік ауқымда түзілетін ауыл шаруашылығы қалдықтары бойынша әлеуетті салыстырмалы бағалау жүргізілді. Бүгінгі таңда Қазақстан қайталама шикізаттың айтарлықтай қорына (әлеуетіне) ие. Өсімдік тектес органикалық қалдықтарды отын ретінде пайдалану мүмкіндігі жоғары, өйткені оның жылулық құндылығы көмірдің жылулық құндылығымен салыстырылатын, күлдің аздығы және қоршаған ортаға аз шығарындылары бар. Дәнді дақылдарды, әсіресе қарақұмықты өсіру және өңдеу кезінде жеміс қабықтары (қабық, жыныс), ұн (кебек), сабан сияқты тонна қалдықтар пайда болады. Әдетте, бұл қалдықтар егістікте қалады немесе өртеледі. Мақалада жылу энергетикасында өсімдік тектес ауылшаруашылық қалдықтарын отын ретінде пайдалану перспективалары қарастырылады. Ауыл шаруашылығы қалдықтарын пайдалана отырып жылу генерациялау үшін отынды жағу үшін қолда бар қазандық қондырғыларын пайдалану мүмкіндігіне бағалау жүргізілді. Кілтті сөздер: органикалық қалдықтар, өсімдік қалдықтары, ауылшаруашылық қалдықтары, жаңартылатын энергия көздері, энергия әлеуеті, потенциал, отын, қабық.