Abstract
This study investigates the geomorphological features of river systems in the Sauran District of Southern Kazakhstan, located in an arid climate zone. Using remote sensing data (Landsat, Sentinel), GIS analysis, and field observations (2020–2024), the research assesses erosion dynamics, sedimentation, and seasonal hydrology of 11 small rivers. Results indicate increased channel instability due to temperature rise (+2.1 °C since 2000) and reduced precipitation (-60 to -80 mm annually). Seasonal flow reduction, rising salinity, and anthropogenic impact (dams, irrigation, urban growth) have led to degradation of natural channels. The study offers valuable insight into the effects of aridification on ephemeral river systems and supports regional planning Бұл зерттеу Оңтүстік Қазақстанның құрғақ климаттық жағдайындағы Сауран ауданының өзен жүйелерінің геоморфологиялық ерекшеліктерін қарастырады. Қашықтан зондтау (Landsat, Sentinel), ГАЖ талдау және далалық зерттеулер (2020–2024) арқылы 11 шағын өзеннің эрозия, шөгінді жинақталуы және маусымдық гидрологиясы бағаланды. Нәтижелер 2000 жылдан бері температураның +2.1 °C-қа өсуі және жауын-шашын мөлшерінің жыл сайын 60–80 мм-ге азаюы арналардың тұрақсыздығын арттырғанын көрсетті. Маусымдық ағынның азаюы, тұзданудың күшеюі және антропогендік әсерлер (плотиналар, ирригация, урбанизация) табиғи арналардың деградациясына алып келді. Бұл жұмыс аридизацияның уақытша ағынды өзендерге әсерін түсінуге мүмкіндік береді В статье рассматриваются геоморфологические особенности речных систем Сауранского района Южного Казахстана, расположенного в аридной климатической зоне. С использованием данных дистанционного зондирования (Landsat, Sentinel), ГИС-анализа и полевых наблюдений (2020–2024) проведена оценка динамики эрозии, аккумуляции и сезонной гидрологии 11 малых рек. Результаты показывают рост нестабильности русел в условиях повышения температуры (+2.1 °C с 2000 г.) и снижения годовых осадков (от -60 до -80 мм). Сокращение водности, рост минерализации и антропогенные вмешательства (дамбы, ирригация, урбанизация) способствовали деградации природных форм русел. Работа важна для понимания влияния аридизации на эфемерные речные системы и для регионального планирования