Abstract
Background: Antibiotic resistance is one of the most pressing global health challenges, particularly with Staphylococcus aureus, a common pathogen associated with various infections. The growing resistance of S. aureus to traditional antibiotics, especially penicillin and ampicillin, poses a significant threat to effective treatment strategies. In clinical practice, the indiscriminate use of antibiotics, particularly beta-lactams, has led to the emergence of resistant strains, necessitating continuous monitoring of resistance patterns. This study is aimed at evaluating the antibiotic resistance profile of S. aureus isolates from different biological materials and assessing their sensitivity to various antibiotics, highlighting the need for localized resistance data to optimize empirical treatment regimens. Objective: The aim of this study was to determine the antibiotic resistance and sensitivity patterns of S. aureus isolates from five different biological samples, focusing on identifying effective treatment options for different infection sites. Materials and Methods: This study included 726 clinical isolates of S. aureus obtained from five types of biological materials: sputum (n = 346), ENT samples (n = 322), cervical canal (n = 15), wound exudate (n = 6), and conjunctiva (n = 37). A total of 18 antibiotics were tested, representing various antibiotic classes such as beta-lactams, glycopeptides, aminoglycosides, and others. The resistance and sensitivity rates were calculated, and statistical analysis was performed using IBM SPSS Statistics. Results: The results revealed high resistance of S. aureus to penicillin (16.9%) and ampicillin (11.7%), confirming the reduced clinical efficacy of these antibiotics. In contrast, linezolid, gentamicin, nitrofurantoin, and glycopeptides exhibited consistently high effectiveness across all biological materials, with linezolid and gentamicin showing sensitivity rates above 87%. Wound isolates displayed the highest sensitivity to gentamicin (100%) and ciprofloxacin (83.3%), while sputum and ENT samples showed greater resistance. Vancomycin and linezolid were highly effective against isolates from the cervical canal, while teicoplanin was particularly effective in eye isolates (89.2%). The study also highlighted a high level of resistance to beta-lactams and macrolides, confirming the widespread presence of beta-lactamase-producing strains in hospital settings. Conclusion: The study underscores the growing concern over S. aureus resistance, particularly to traditional antibiotics such as penicillin and ampicillin, and the importance of local resistance monitoring. The findings support the use of linezolid, gentamicin, nitrofurantoin, and glycopeptides as key antibiotics for the empirical treatment of S. aureus infections. These results highlight the necessity of incorporating local resistance data into treatment guidelines to reduce the risk of ineffective therapy. Введение: Антибиотикорезистентность является одной из самых острых проблем здравоохранения во всём мире, особенно в отношении Staphylococcus aureus, часто встречающегося возбудителя различных инфекций. Рост устойчивости S. aureus к традиционным антибиотикам, особенно к пенициллину и ампициллину, значительно снижает эффективность стандартных схем терапии. Необходимость в локальном мониторинге чувствительности штаммов становится всё более актуальной для выбора адекватного лечения. Цель: Оценить чувствительность и устойчивость S. aureus, выделенного из различных биологических материалов, к широкому спектру антибиотиков и определить наиболее эффективные препараты для эмпирической терапии. Материалы и методы: В исследование включены 726 клинических изолятов S. aureus, полученных из пяти видов биоматериалов: мокрота (n = 346), ЛОР-материалы (n = 322), цервикальный канал (n = 15), раневой экссудат (n = 6), конъюнктива (n = 37). Изучалась чувствительность к 18 антибиотикам, представляющим различные классы. Расчёт долей чувствительности и устойчивости выполнен с использованием Microsoft Excel и SPSS. Результаты: Установлена высокая устойчивость к пенициллину (16,9%) и ампициллину (11,7%), что подтверждает снижение их клинической значимости. Наиболее эффективными оказались линезолид, гентамицин, нитрофурантоин и гликопептиды (чувствительность выше 87%). В образцах из ран отмечена 100% чувствительность к гентамицину, а глазные изоляты продемонстрировали высокую чувствительность к тейкопланину (89,2%). Наибольшая устойчивость отмечена в мокроте и ЛОР-материалах, тогда как глазные и раневые изоляты были более чувствительными. Вывод: Результаты подтверждают глобальные тенденции роста устойчивости S. aureus к традиционным антибиотикам и подчёркивают необходимость локального эпидемиологического мониторинга. Линезолид, гентамицин, нитрофурантоин и гликопептиды могут быть рекомендованы для эмпирического лечения инфекций стафилококковой этиологии. Кіріспе: Антибиотиктерге төзімділік – қазіргі әлемдік денсаулық сақтау саласындағы ең өзекті мәселелердің бірі. Әсіресе, жиі кездесетін инфекция қоздырғышы – Staphylococcus aureus бактериясына қатысты. Дәстүрлі антибиотиктерге, соның ішінде пенициллин мен ампициллинге төзімділіктің артуы емдеу тиімділігін төмендетеді. Осыған байланысты, жергілікті деңгейде антибиотик сезімталдығын зерттеу қажеттілігі артып отыр. Мақсаты: Әртүрлі биологиялық материалдардан бөлініп алынған S. aureus штаммдарының антибиотиктерге төзімділік және сезімталдық үлгілерін салыстырып, инфекция түріне қарай тиімді препараттарды анықтау. Материалдар мен әдістер: Зерттеуге бес түрлі биоматериалдан алынған S. aureusбактериясының 726 клиникалық изоляттары енгізілді: қақырық (n = 346), ЛОР үлгілері (n = 322), жатыр мойны каналы (n = 15), жара бөліндісі (n = 6), көз конъюнктивасы (n = 37). 18 антибиотикке сезімталдық зерттелді. Алынған мәліметтер Excel және SPSS бағдарламаларында өңделді. Нәтижелер: Staphylococcus aureus штаммдарының пенициллинге (16,9%) және ампициллинге (11,7%) жоғары төзімділігі анықталды. Линезолид, гентамицин, нитрофурантоин және гликопептидтер жоғары белсенділік көрсетті (87%-дан жоғары). Жара үлгілерінде гентамицинге 100% сезімталдық байқалды, ал көз үлгілері тейкопланинге жоғары сезімтал болды (89,2%). Қақырық пен ЛОР үлгілерінде антибиотикке төзімді штаммдар жиі кездесті. Қорытынды: Зерттеу нәтижелері S. aureusштаммдарының дәстүрлі антибиотиктерге төзімділігінің өсуі мен жергілікті мониторингтің маңыздылығын дәлелдейді. Линезолид, гентамицин, нитрофурантоин және гликопептидтер эмпириялық емдеуде тиімді таңдау бола алады.