Abstract
Оползни – опасные геодинамические процессы, напрямую связанные с движением масс горных пород под действием силы тяжести. В данной статье рассматривается склон МКЛТ «Сункар», находящийся в перечне оползнеопасных территорий с 2016 года. Объект исследования расположен в близости от жилых районов, что повышает его социальную и инфраструктурную значимость. Целью исследования является анализ восприимчивости участка к оползням с использованием цифровых моделей рельефа (ЦМР). В работе рассматриваются различные источники ЦМР (SRTM, ALOS, ASTER), выполнено их сравнение по точности и разрешению применительно к локальному ландшафту. На основе ГИС-анализа и пространственных показателей рельефа (уклон, экспозиция) проведена первичная оценка склоновой нестабильности. Применение высокоточной ЦМР позволяет точно выявить оползнеопасные зоны и заложить основудля моделирования восприимчивости Көшкін – ауырлық күшінің әсерінен тау жыныстары массаларының қозғалысымен тікелей байланысты қауіпті геодинамикалық процестер. Бұл мақалада 2016 жылдан бастап көшкін қаупі бар аумақтар тізімінде тұрған «Сұңқар» МКЛТ-ның еңісі қарастырылған. Зерттеу нысаны тұрғын үйлерге жақын орналасқан, бұл оның әлеуметтік және инфрақұрылымдық маңызын арттырады. Зерттеудің мақсаты – сандық биіктік модельдерін (СБМ) пайдалана отырып, учаскенің көшкінге бейімділігін талдау. Қағаз әртүрлі СБМ көздерін (SRTM, ALOS, ASTER) зерттейді және оларды жергілікті ландшафтқа қатысты дәлдік пен ажыратымдылық тұрғысынан салыстырады. Географиялық ақпараттық жүйе талдауы және кеңістіктік рельеф көрсеткіштері (еңіс, аспект) негізінде еңістің тұрақсыздығына алғашқы бағалау жүргізілді. Жоғары дәлдіктегі СБМ пайдалану көшкін қаупі бар аймақтарды дәл анықтауға мүмкіндік береді және сезімталдықты модельдеуге негіз беред Landslides are dangerous geodynamic processes directly related to the movement of rock masses under the action of gravity. This article considers the slope of the Sunkar MKLT, which has been on the list of landslide-prone areas since 2016. The study object is located close to residential areas, which increases its social and infrastructural signifi cance. The aim of the study is to analyze the susceptibility of the site to landslides using digital elevation models (DEM). The paper considers various DEM sources (SRTM, ALOS, ASTER), compares them in terms of accuracy and resolution in relation to the local landscape. Based on GIS analysis and spatial relief indicators (slope, aspect), a primary assessment of slope instability was carried out. The use of a highly accurate DEM allows for accurate identifi cation of landslide-prone areas and lays the foundation for susceptibility modeling