Abstract
Актуальность. Гепатит С и сахарный диабет 2 типа представляют собой значительные проблемы для здравоохранения во всем мире, и их совместное течение усиливает нагрузку на систему здравоохранения. В последние годы наблюдается рост заболеваемости как гепатитом С, так и диабетом 2 типа, особенно в урбанизированных регионах, таких как Алматы [2,10]. Согласно данным, собранным из государственной информационной системы «Электронный регистр диспансерных больных», в Алматы наблюдается значительный рост случаев гепатита С и диабета 2 типа за период с 2018 по 2023 год [8]. В частности, в исследованиях показано, что количество пациентов с диабетом 2 типа увеличилось, что частично связано с повышенной инсулинорезистентностью у пациентов с гепатитом С. Влияние этих заболеваний на общественное здоровье и экономические расходы требует повышенного внимания и разработки целевых стратегий вмешательства [12,13,15]. Цель: оценить распространенность коморбидности СД2 и ВГС среди жителей города Алматы в 2023 году. Материалы и методы: Использованы данные государственной информационной системы «Электронный регистр диспансерных больных», основанной на МКБ-10, для анализа случаев СД2 и ВГС. Применен описательный кросс-секционный дизайн и логистическая регрессия для оценки взаимосвязей между заболеваниями. Результаты: в 2023 году в Алматы было зарегистрировано 475 случаев коморбидности СД2 и ВГС. Распространенность ВГС среди пациентов с СД2 составила - 0,85%, а заболеваемость СД2 среди пациентов с ВГС - 9,03%. Выводы: Результаты показали, что коморбидность СД2 и ВГС остается значимой проблемой общественного здравоохранения в Алматы. Необходимо усилить профилактические меры и улучшить программы скрининга, особенно среди групп высокого риска, для снижения распространенности этих заболеваний. Introduction: Hepatitis C and type 2 diabetes mellitus are significant public health problems worldwide, and their co-occurrence increases the burden on the healthcare system. In recent years, there has been an increase in the incidence of both hepatitis C and type 2 diabetes, especially in urbanized regions such as Almaty [2,10]. According to data collected from the state information system “Electronic Register of Dispensary Patients”, there has been a significant increase in hepatitis C and type 2 diabetes cases in Almaty from 2018 to 2023 [8]. In particular, studies have shown that the number of patients with type 2 diabetes has increased, which is partly due to increased insulin resistance in patients with hepatitis C. The impact of these diseases on public health and economic costs requires increased attention and the development of targeted intervention strategies [12,13,15]. Aim.: to estimate the prevalence of comorbidity of T2DM and HCV among residents of Almaty in 2023. Materials and methods: Data from the state information system "Electronic Register of Dispensary Patients" based on ICD-10 were used to analyze cases of T2DM and HCV. A descriptive cross-sectional design and logistic regression were used to assess the relationships between the diseases. Results: In 2023, 475 cases of comorbidity of T2DM and HCV were registered in Almaty. The prevalence of HCV among patients with T2DM was 0.85%, and the incidence of T2DM among patients with HCV was 9.03%. Conclusions: The results showed that the comorbidity of T2DM and HCV remains a significant public health problem in Almaty. It is necessary to strengthen preventive measures and improve screening programs, especially among high-risk groups, to reduce the prevalence of these diseases. Кіріспе: С гепатиті және 2 типті қант диабеті бүкіл әлемде денсаулық сақтаудың маңызды мәселелерін білдіреді және олардың бірге болуы денсаулық сақтау жүйесіне жүктемені арттырады. Соңғы жылдары, әсіресе, Алматы сияқты урбанизацияланған аймақтарда С гепатитімен де, 2 типті қант диабетімен де сырқаттанушылықтың өсуі байқалады[2,10]. «Диспансерлік науқастардың электрондық тізілімі» мемлекеттік ақпараттық жүйесінен жиналған мәліметтерге сәйкес, Алматыда 2018 жылдан 2023 жылға дейін С гепатиті және 2 типті қант диабеті жағдайларының айтарлықтай өскені байқалады [8]. Атап айтқанда, зерттеулер көрсеткендей, 2 типті қант диабетімен ауыратын науқастардың саны өсті, бұл ішінара С гепатиті бар науқастарда инсулинге төзімділіктің артуына байланысты. Бұл аурулардың қоғамдық денсаулыққа және экономикалық шығындарға әсері назар аударуды және дамытуды талап етеді. мақсатты араласу стратегиялары [12,13, 15]. Мақсаты: 2023 жылы Алматы қаласының тұрғындары арасында T2DM және HCV ілеспелі аурулардың таралуын бағалау болды. Материалдар мен әдістер: T2DM және HCV жағдайларын талдау үшін ICD-10 негізіндегі «Диспансерлік науқастардың электрондық тізілімі» мемлекеттік ақпараттық жүйесінің деректері пайдаланылды. Аурулардың байланысын бағалау үшін сипаттамалық қима дизайн және логистикалық регрессия қолданылды. Нәтижелер: 2023 жылы Алматы қаласында 475 Т2ДМ және ВСВ ілеспелі ауру жағдайы тіркелді. T2DM бар науқастар арасында HCV таралуы 0,85%, алHCV бар науқастар арасында T2DM жиілігі 9,03% құрады. Тұжырымдар: Нәтижелер T2DM жәнеHCV ілеспелі аурулары Алматыда қоғамдық денсаулық сақтаудың маңызды проблемасы болып қала беретінін көрсетті. Алдын алу шаралары мен скринингтік бағдарламаларды, әсіресе қауіпті топтар арасында, осы аурулардың таралуын азайту үшін күшейту қажет.