Abstract
Uzun yıllar sadece yüksek toksik ve karsinogen özelliğiyle bilinen selenyum, yapılan çalışmalar sonucunda biyolojik sistemler için önemli ve faydalı bir element olarak değerlendirilmiştir. Mikro-besin olan selenyumun, lipit metabolizması sonucu oluşan peroksitlerin yol açtığı oksidatif hasarlardan hücre zarlarının korunmasında etkili olduğu bilinmektedir. Temel eser bir element olan selenyum, immün sistemin normal fonksiyonunda ve antioksidan mekanizmada görev yapan enzimlerin bir parçası olarak, savunma sisteminde yer almaktadır. Yaşamın uzaması ve hastalıkları önlemede, inorganik ve organik selenyum bileşiklerinin gösterdiği kimyasal koruyucu etkilere benzer etkiler gösteren, laboratuvarlarda hayvan çalışmalarında karsinojenezis üzerine çalışılmış önemli sentetik organoselenyum bileşikleri de mevcuttur. Özellikle spesifik organoselenyum bileşiklerinin anti-karsinojen ve anti-oksidatif karaktere sahip olmaları son yıllarda bilim dünyasında son derece ilgi uyandırmıştır. For many years, selenium was known only for its highly toxic and carcinogenic properties; however, as a result of scientific studies, it has been recognized as an important and beneficial element for biological systems. It is known that selenium, a micronutrient, is effective in protecting cell membranes against oxidative damage caused by peroxides formed as a result of lipid metabolism. Selenium, an essential trace element, plays a role in the defense system as a component of enzymes involved in the normal functioning of the immune system and in antioxidant mechanisms. In addition to inorganic and organic selenium compounds that exhibit chemical protective effects in prolonging life and preventing diseases, there are also important synthetic organoselenium compounds that show similar effects and have been studied for their role in carcinogenesis in laboratory animal studies. In particular, the anti-carcinogenic and antioxidant properties of specific organoselenium compounds have attracted considerable interest in the scientific community in recent years.