Abstract
: Түркістан рауғашы (Rheum turkestanicum J.) – рауғаштар туысына және қарақұмық тұқымдасына жататын өсімдік. Ол негізінен Түркістан өңірінде кездеседі және халық медицинасында қант диабеті, гипертония сияқты түрлі ауруларды емдеуде қолданылады. Бұл зерттеу Түркістан рауғашының фармакогностикалық қасиеттерін бағалауға арналған. Материалдар мен әдістер: Зерттеу Түркістан рауғашының өсімдік мүшелеріне (жапырақтары, тамырлары, сағақтары) нысаналы қаржыландыру бағдарламасы аясында (Мемлекеттік тіркеу № BR21882180) жүргізілді. Макроскопиялық, микроскопиялық және тауарлық талдау әдістері Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Фармакопеясына сәйкес қолданылды. Нәтижелер: Зерттеу барысында крахмал дәндері, эпидермис жасушаларының құрылымы, жамылғы және бас түктері, сондай-ақ антрацен туындылары сияқты негізгі анатомиялық және диагностикалық белгілер анықталды. Макроскопиялық және микроскопиялық зерттеулер өсімдіктің сәйкестігін және сапасын бағалауға көмектесетін морфологиялық сипаттамаларды айқындады. Тауарлық талдау бойынша ылғалдылық мөлшері (12,35%), күл мөлшері (5,43%) және қышқылда ерімейтін күл мөлшері (0,98%) анықталып, сапа стандарттарына сәйкестігі дәлелденді. Қорытынды: Алынған нәтижелер Түркістан рауғашының түпнұсқалығын және фармакогностикалық маңыздылығын растайды, оны шөп дәрі ретінде қолдану мүмкіндігін қолдайды. Оның биохимиялық қасиеттерін және терапиялық әсерін зерттеу үшін қосымша зерттеулер қажет.