Abstract
Дүние жүзінің барлық елдерінде өнімді мал шаруашылығын жүргізу тәжірибесінің ортақ қиындықтары бар, олар көбінесе ауыл шаруашылығы жануарларының жас жануарларының ауруларымен байланысты. Қазақстан Республикасының шаруашылықтарындағы ірі қара малдың дерттену құрылымын талдау барысында төл аурулары проблемасы барлық мал шаруашылығы өңірлеріне әсер ететінін көрсетеді. Ретроспективті ақпарат бұл жағдайдың ондаған жылдар бойы өзгермейтіндігін көрсетеді. Жылдан жылға жаңа туған бұзаулардың 70%-дан астамы ас қорыту жүйесінің жедел бұзылуының жалпы синдромы, негізінен ерте неонатальды даму кезеңінде әртүрлі ауруларды бастан кешіреді. Ірі қара малдың патологиясындағы ерекше маңыздылығына байланысты бұзау диспепсиясы ауыл шаруашылығында, соның ішінде, ветеринария саласындағы жетістіктерді жинақтайтын ғылыми ізденістерді жалғастыру үшін өзекті мәселе болып қала береді. Неонатальды кезеңде бұзаулардың жаппай ауруларымен, соның ішінде, диспепсиямен күресу мәселесі көптеген ветеринарлық зерттеушілердің жұмысында арнайы көрсетілген. Тиімді емдеу-профилактикалық құралдардың скринингі жалғасуда. Алайда, ветеринариялық медицина тәжірбиесіне енгізіліп жатқан перспективалы биологиялық және химиотерапиялық препараттардың көптеп қолданылуына қарамастан, ірі қара мал төлдерінің жұқпайтын ішкі аурулары жоғары болып қала беруде.