Abstract
The article is devoted to the problem of complexities of the simultaneous interpreter’s activity in interaction with text fragments containing the speaker’s conceptual world, as well as to the processes of effective application of strategic components of interpreting principles. Understanding this interaction in the process of simultaneous interpreting appears to be extremely important as it directly impacts the effectiveness of communication in political environment. This article is aimed to clarify the multifaceted processes of simultaneous interpreting in which the interpreter focuses on the interaction with the source text that determines the audience’s appropriate understanding of the interpreted text. The tactics and strategies employed during the interpreting process are of primary importance in making this procedure possible. Various factors such as communicative context, comprehension of the presented text fragments, adaptation, competent and immediate transmission of textual meaning in the target language according to the specific characteristics of audience are also of great importance. The interpreter should adopt the idea and project - PACTE (Process in the Acquisition of Translation Competence and Evaluation) implemented in the European scientific field of translation and master the peculiarities of interpreting competence principles. In this regard, the study provides a comprehensive analysis of strategies based on the speech of the President of Kazakhstan K. Tokayev. Textual materials from the field of political communication and the application of techniques based on these materials will demonstrate a deeper understanding of the subtleties of interpreting activities. In addition, the research on interpreter’s interaction with political materials is undoubtedly of value for further study of aspects of the complex and dynamic system of explicative method. The results of the study can be used to elaborate recommendations to streamline the process of interpreting political texts and reproducing the content taking into account the given context and the peculiarities of target audience. Статья посвящена проблеме сложностей деятельности синхронного переводчика в его взаимодействии с фрагментами текста, в котором содержится концептуальный мир высту- пающего, процессам эффективного применения стратегических компонентов переводческих принципов. Понимание этого взаимодействия в процессе синхронного перевода представля- ется крайне важным, поскольку оно напрямую влияет на эффективность коммуникации в политической среде. Целью данной статьи является прояснение многогранных процессов синхронного перевода, где переводчик-синхронист концентрирует свое внимание на взаимодейс- твии с исходным текстом, от которого зависит соответствующее понимание аудиторией переведенного текста. Первостепенное значение в этой процедуре имеют тактики и стратегии, применяемые в процессе перевода. Здесь важную роль также играют различные факторы, такие как коммуникативный контекст, осмысление представленных фрагментов текста, адаптация, грамотная и мгновенная передача текстового смысла на целевом языке с учетом специфических особенностей аудитории. Переводчик должен при этом взять на вооружение идею и проект - программу PACTE (Process in the Acquisition of Translation Competence and Evaluation), реализуемые в европейской научной области перевода и освоить особенности принципов переводческой компетенции. В связи с этим в работе представлен всесторонний анализ стратегий на материале выступления президента РК К.Токаева. Текстовые материалы из области политической коммуникации и применение методов на их основе позволят продемонстриро-вать глубокое понимание тонкостей переводческой деятельности. Кроме того, исследование интеракции синхрониста с политическими материалами несомненно представляет ценность для дальнейшего изучения аспектов сложной и динамич-ной системы экспликативного метода. Результаты исследования могут быть использованы для разработки рекомендаций по оптимизации процесса перевода текстов политической направленности и воспроизведения их содержания с учетом контекста и особенностей целевой аудитории. Мақала ілеспе аудармашының баяндамашының концептуалды әлемін қамтитын мәтін үзінділерімен өзара әрекеттесу қызметінің күрделілігі мәселесі мен аударма принциптерінің стратегиялық құрамдас бөліктерін тиімді қолдану процестеріне арналған. Осындай өзара әрекеттесуді ілеспе аударма процесінде жете түсіну өте маңызды, себебі ол саяси ортадағы коммуникацияның тиімділігіне тікелей әсер етеді. Берілген мақаланың мақсаты – аудиторияның аударма мәтінін дұрыс түсінуіндегі ілеспе аудармашының бар назары негізгі мәтінге бағытталған өзара әрекеттестіктігіндегі ілеспе аударманың көп қырлы процестерін нақтылау. Бұл процедура кезінде ең алдымен аударма процесінде қолданылатын тактика мен стратегиялар маңызды болып табылады. Мұнда коммуникативтік мәнмәтін, мәтін фрагмент- терін түсіну, бейімдеу, мәтіндік мағынаны сол аудиторияның өзіндік ерекшеліктерін ескере отырып, аударма тілінде сауатты және жылдам жеткізу сияқты әр түрлі факторлар да маңызды рөл атқарады. Осы тұста аудармашы аударманың еуропалық ғылыми саласында жүзеге асырылатын идея мен жоба – PACTE (Process in the Acquisition of Translation Competence and Evaluation) бағдарламасын басшылыққа алып, аударма құзіреттілігі принциптерінің ерекшеліктерін меңгеруі қажет. Осыған байланысты жұмыста Қазақстан Республикасының Президенті Қ.Тоқаевтың сөйлеген сөзіне негізделген стратегияларға жан- жақты талдау берілген. Саяси коммуникация саласындағы мәтіндік материалдар және оларға негізделген әдістерді қолдану аударма қызметінің қыр-сырын терең түсінуді көрсетеді. Сонымен қатар, іліеспе аудармашының саяси материалдармен әрекеттесуін зерттеу экспликативті әдістің күрделі және динамикалық жүйесінің аспектілерін одан әрі зерттеу де құнды болып табылады. Зерттеу нәтижелері мәнмәтін мен оның ерекшеліктерін көзделген аудиторияға бағыттай отырып, саяси мәтіндерді аудару және олардың мазмұнын жаңғырту процесін оңтайландыру бойынша ұсыныстар әзірлеу үшін де пайдалануға болады.