ЕГУГЕ САЙ КЕЛЕТІН ДАҚЫЛДАРДЫ БОЛЖАУ ҮШІН АНСАМБЛДІК ОҚЫТУ ҮЛГІСІН ӘЗІРЛЕУ

2025

Full text Open access: Hybrid Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.52167/1609-1817-2025-136-1-346-358
Data confidence 85 high
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Ауыл шаруашылығы халықты азық-түлікпен қамтамасыз етудің негізгі саласы және елімізідің экономикасында маңызды рол атқарады. Қазақстан Республикасында 25,7 млн. гектар егістік жерлер бар. Оны тиімді пайдалану жолдарының бірі заманауи технологиялардың мүмкіндіктерін пайдалану, соның ішінде жасанды интеллект бағыты машиналық оқыу. Ауыл шаруашылығында машиналық оқыту мүмкіндіктерін пайдалану тиімділікті арттыру, процестерді оңтайландыру, таңдалған жерге сәйкес дақылды анықтау, егін шығымдылығын болжау, өсімдіктерді зиянкестерден қоғау және т.б. фермерлер үшін маңызды тапсырмаларды шешуге көмектеседі. Бұл мақалада бірнеше машиналық оқыту әдістерін ансамблге біріктіру арқылы белгілі бір жердің топырақ құрамы мен жауын-шашын мөлшеріне байланысты сол жерге егуге сәйкес келетін дақылды болжау тапсырмасын шешу қарастырылды. Ансамблдік үлгіні құру үшін 10-астам машиналық оқытудің әдістеріне әртүрлі тестер жүргізілді. Тест нәтижесінде жоғарғы дәлдік көрсеткен шешім ағашы классификаторы (Decision tree classifier), логистикалық регрессия (Logistic regression), Naive Bayes классификаторы , К-ең жақын көрші (K-Nearest Neighbors) және тереңнен оқытудың бірнеше қабатты нейрондық желі (Multi-layer perceptron classifier) әдістері стекинг тәсілі бойынша ансамблік үлгіге біріктірліп жаңа екі ансамблдік үлгілер (Stacking with ML models және Stacking with ML and NN models) алынды. Құрылған ансамблдік үлгілердің дәлік көрсеткіштері сәйкесінше Stacking with ML models - 99.95%, ал Stacking with ML and NN models - 76.9% болды.