Abstract
Бұл мақалада қазақтың ұлттық дәстүрлерінің қолданбалы сәндік-қолданбалы өнердің дамуына әсері зерттеліп, мәдени мұраның қазіргі заманғы қолөнершілердің техникасын, мотивтері мен шығармашылық тәжірибелерін қалай қалыптастыратынына назар аударылады. Сапалы сұхбаттарды, қатысушылардың бақылауларын және сандық сауалнамаларды қамтитын аралас әдістерді қолдана отырып, зерттеу кесте тігу, киіз басу және керамика сияқты дәстүрлі әдістердің қазіргі қазақ өнерінің ажырамас бөлігі болып қала беретінін зерттейді. Нәтижелер қолөнершілердің мәдени тамырларымен терең байланысын сақтайтынын көрсетеді, олардың 75%-дан астамы өз жұмыстарына дәстүрлі мотивтерді қосады, бұл көбінесе ресми дайындық пен ұрпақтан-ұрпаққа берілудің әсерінен болады. Сонымен қатар, нәтижелер дәстүрлерді сақтау мен әлемдік тенденцияларға, әсіресе заманауи зергерлік бұйымдар дизайнына бейімделу арасындағы тепе-теңдікті көрсетеді. Үкіметтің мәдени мұраны ілгерілету жөніндегі бастамалары қолөнершілерді қолдауда шешуші рөл атқарды, дәстүрлі тәжірибелерді жандандыруға да, оларды модернизациялауға да ықпал етті. Әйелдер қолөнер дәстүрлерін сақтаушы ретінде маңызды рөл атқара береді, осы өнердің өмір сүруін қамтамасыз ететін дағдыларды береді. Мақалада қазақтың сәндік-қолданбалы өнері статикалық емес, динамикалық және дамып келе жатқан, дәстүр мен жаңашылдық арасындағы тепе-теңдікті көрсетеді деген қорытындыға келді. Болашақ зерттеулер осы мәдени маңызы бар қолөнерді одан әрі сақтаудағы технология мен ауыл қолөнершілерінің рөлін зерттеуі керек. Бұл зерттеу қазіргі заманғы әсерлерге бейімделу кезінде көркемдік өрнектер арқылы ұлттық бірегейлікті қалай сақтауға болатынын кеңірек түсінуге ықпал етеді.