Abstract
Нарықтық экономиканың қажеттіліктеріне байланысты рейтингтік агенттіктер қарыз алушы компаниялардың несиелік қабілетін тәуелсіз бағалауды қолға алып, және тағайындаған рейтингтерін пайдаланушылардың кең ауқымына тегін ұсынады. Рейтингтік агенттік түрлі ұйымдарға несиелік рейтингті және олардың несиелік қабілеттілігін, төлем қабілеттілігін және сенімділігі мен нәтижелерімен басқарушылық қасиеттерін бағалау арқылы басқару сапасы мен сенімділік рейтингін беруге жауапты бірегей коммерциялық институт. Рейтингтік агенттіктер түрлі бағыттағы биржаларда маңызды рөл атқарады. Ірі ұйымдардың рейтингі олардың қызметіндегі маңызды аспектке айналды, өйткені белгілі және терең беделді рейтингтік агенттіктер құрастырған ұйымның рейтингі жоқ инвесторлар инвестицияланған ұйым туралы соңғы ақпаратты біле алмайды. Мақалада әлемдік жетекші және жергілікті рейтингтік агенттіктердің маңыздылығы мен рөлі, сондай-ақ кредиттік рейтингтердің жіктелуі қарастырылады. Атап айтқанда, олардың негізгі төрт рөлі талқыланады. Рейтингтік агенттіктер эмитент-компаниялардың борыштық міндеттемелерін орындамау ықтималдығы туралы бейтарап қорытынды жасай отырып, хабардар емес инвесторларға маңызды инвестициялық шешімдер қабылдауға көмектесетіні анықталды. Қаржы нарығына қатысушылар арасындағы ақпараттық асимметрияны төмендетудегі рөлі атап өтілді. Шетелдік зерттеушілердің көпшілігі несиелік рейтингке неғұрлым толық және терең анықтамалар бергені көрсетілді, сондай-ақ оның мәнін ашатын дефинициялар талданып берілген. 2021 жылы ААА рейтингіне қарағанда, қазақстандық қаржылық және қаржылық емес ұйымдарға ВВВ ВВ және В рейтингтері берілгені анықталды. Бұл осы ұйымдар қолайсыз коммерциялық, қаржылық және экономикалық жағдайлар болмаса, қазіргі уақытта өздерінің қарыздық міндеттемелерін өз мерзіміне сай және толықтай орындай алатындығын көрсетеді. The rating agencies conduct an independent assessment of the creditworthiness of borrowing companies and provide their ratings to a wide range of users free of charge. This article discusses the importance and role of the leading global and local rating agencies, as well as the classification of credit ratings. In particular, their four main roles are discussed. It is revealed that rating agencies, by presenting unbiased conclusions about the probability of non-fulfillment of debt obligations of issuing companies, help uninformed investors to make important investment decisions. The role of reducing information asymmetry between financial market participants was noted. It was shown that the majority of researchers gave the most profound and complete definitions of a credit rating, as well as definitions that reveal its essence. It is revealed that, unlike the AAA rating, Kazakhstan's financial and non-financial organizations in 2021 were assigned the BBB, BB and B ratings. This indicates that at present these organizations, in the absence of unfavorable commercial, financial and economic conditions, can fulfill their debt obligations on time and in full. Despite the possibility of making payments in the short term, these organizations have a high vulnerability to timely repayment of their obligations in the event of these negative situations occurring in the long term. Kazakh agencies will be able to carry out a reliable assessment of the credit rating of organizations with the maximum use of a methodology combining both quantitative and qualitative tools and improved analysis methods that do not harm the effective placement of debt instruments on the market.