Abstract
Introduction. Acute cerebral circulatory failure (ACCF) remains one of the most serious medical problems of modern society. This condition requires immediate diagnosis and intervention to minimize its consequences and save patients’ lives. This article discusses the important role of imaging diagnostics in the process of detection and evaluation of ACCF, in particular radial diagnostics, especially in multidisciplinary hospitals. The study aims to analyze cases of acute cerebral circulation disorders and the experience of using radial diagnostics in multidisciplinary hospitals of Almaty. Materials and methods: The type of research was chosen: quantitative, observational, cross-sectional, analytical, and descriptive. This retrospective study was conducted based on data analysis from "Implementation of the Roadmap for the Introduction of an Integrated Acute Stroke Management Model in Almaty in 2020." A total of 3291 patients with ischemic stroke and 748 patients with hemorrhagic stroke were diagnosed and hospitalized in the stroke units of multi-specialty hospitals - City Clinical Hospital No. 7, City Clinical Hospital No. 4, and the City Emergency Hospital in Almaty. The ethics committee of the Local Ethical Committee of the Kazakhstan Medical University "KSPH" approved this study (IRB –A161 24.03.2022). Research materials were obtained after receiving permission from the institution's management. The leaders were informed about the progress of the study and expressed no objections to its conduct and the publication of its results. Statistical methods included descriptive and analytical techniques. Data analysis was conducted using the MS Excel software package, and visualization was performed using the DataWrapper program. Results. A study of acute cerebral circulatory disorders in Almaty showed that mortality from stroke increased in 2020 to 16.5% in the City Emergency Hospital and 14.1% in Municipal Clinical Hospital No. 7, driven by the COVID-19 pandemic and associated delays in seeking care. Radiological diagnostics, including MRI (83.0% of patients) and CT (94.0% of patients), proved to be key in treatment management, although access to such services was heterogeneous due to economic barriers. Measures to intensify prevention programs and improve the qualifications of medical personnel are proposed to reduce disability and mortality from stroke, including improved access to diagnosis and primary prevention. Conclusions: Ischemic stroke is the main cause of mortality among patients with acute cerebral circulatory disorders in multidisciplinary hospitals of Almaty, which requires strengthening the role of primary prevention and improving dispensary practices in urban polyclinics. Radiological diagnostics, including MRI and CT of the brain, is an integral part of stroke diagnosis and treatment in Almaty and plays a key role in determining the type and extent of brain damage. However, despite the widespread availability of these diagnostic methods through budgetary funding, there is still a problem of insufficient coverage of dispensaries due to the redistribution of medical personnel in the context of the pandemic and the closure of medical institutions. This leads to delays in diagnosis and initiation of treatment, which aggravates disease outcomes and increases the risk of mortality among stroke patients. Thus, although radiotherapy is available, systemic healthcare problems limit its effectiveness in controlling stroke at the population level. Введение. Острое нарушение мозгового кровообращения (ОНМК) остается одной из наиболее серьезных медицинских проблем современного общества. Это состояние требует немедленной диагностики и вмешательства для минимизации его последствий и спасения жизни пациентов. В статье рассматривается важная роль визуальной диагностики в процессе выявления и оценки ОНМК, в частности лучевой диагностики, особенно в многопрофильных больницах. Целью исследования является анализ случаев острого нарушения мозгового кровообращения и опыта использования лучевой диагностики в многопрофильных больницах г.Алматы. Материалы и методы: Выбран тип исследования: количественный, обсервационный, поперечный, аналитический, описательный. Данное ретроспективное исследование проводилось на основе анализа данных "Информация по исполнению Дорожной карты по внедрению интегрированной модели управления острыми инсультами по г. Алматы в 2020 году". Всего было диагностировано и госпитализировано 3291 пациентов с ишемическим инсультом и 748 пациентов с геморрагическим инсультом в отделениях для инсультных больных многопрофильных больниц — Городская клиническая больница № 7, Городская клиническая больница № 4 и Городская больница скорой неотложной помощи в городе Алматы. Исследование одобрено Локальным Этическим комитетом Казахстанского медицинского университета "ВШОЗ" (IRB–A161 24.03.2022). Исследовательские материалы были получены после получения разрешения от руководства учреждений. Руководители были проинформированы о прогрессе исследования и не выразили возражений против его проведения и публикации результатов. Статистические методы включали описательные и аналитические методы. Анализ данных проводился с использованием программного пакета MS Excel, а визуализация выполнялась с помощью программы DataWrapper. Результаты исследования. Исследование острого нарушения мозгового кровообращения в Алматы показало, что летальность от инсультов увеличилась в 2020 году до 16,5% в Городской больнице скорой медицинской помощи и 14,1% в ГКБ №7, что было вызвано пандемией COVID-19 и связанными с ней задержками в обращении за медицинской помощью. Лучевая диагностика, включая МРТ (83,0% пациентов) и КТ (94,0% пациентов), оказалась ключевой в управлении лечением, хотя доступ к таким услугам был неоднороден из-за экономических барьеров. Предложены меры по активизации профилактических программ и улучшению квалификации медицинского персонала для снижения инвалидности и смертности от инсультов, включая улучшение доступа к диагностике и первичной профилактике. Выводы: Ишемический инсульт является основной причиной смертности среди пациентов с острыми нарушениями мозгового кровообращения в многопрофильных больницах г. Алматы, что требует усиления роли первичной профилактики и улучшения практики диспансеризации в городских поликлиниках. Лучевая диагностика, включая МРТ и КТ головного мозга, является неотъемлемой частью диагностики и лечения инсультов в Алматы и играет ключевую роль в определении типа и степени поражения мозга. Однако, несмотря на широкую доступность этих методов диагностики за счёт бюджетного финансирования, сохраняется проблема недостаточного охвата диспансеризацией, связанная с перераспределением медицинского персонала в условиях пандемии и закрытием медицинских учреждений. Это приводит к задержкам в диагностике и инициации лечения, что усугубляет исходы заболевания и повышает риск летальных исходов среди пациентов с инсультом. Таким образом, хотя лучевая диагностика и доступна, системные проблемы здравоохранения ограничивают её эффективность в борьбе с инсультами на популяционном уровне. Кіріспе. Ми қан айналымының жедел бұзылуы (ОНМК) қазіргі қоғамның ең маңызды медициналық мәселелерінің бірі болып қала береді. Бұл жағдай оның салдарын азайту және пациенттердің өмірін сақтау үшін дереу диагностика мен араласуды қажет етеді. Мақалада ОНМК-ны анықтау және бағалау процесінде, әсіресе сәулелік диагностикада, әсіресе көп салалы ауруханаларда визуалды диагностиканың маңызды рөлі қарастырылады. Зерттеудің мақсаты Алматы қаласындағы көпсалалы ауруханаларда ми қан айналымының жіті бұзылу жағдайларын және сәулелік диагностиканы қолдану тәжірибесін талдау болып табылады. Материалдар мен әдістері: Таңдалған зерттеу түрі: сандық, бақылау, көлденең бақылау, аналитикалық, сипаттама. Бұл ретроспективті зерттеу «2020 жылы Алматы қаласында жедел инсультті басқарудың интеграцияланған моделін енгізу бойынша жол картасын іске асыру» деректерін талдау негізінде жүргізілді. Көп бейінді стационарлардың инсульт бөлімшелерінде 3291 науқас және геморрагиялық инсультпен ауыратын және 748 науқас анықталды – №4 қалалық клиникалық ауруханада ишемиялық инсультпен ауыратын. № 7 қалалық клиникалық аурухана 4 және Алматы қаласындағы қалалық жедел жәрдем ауруханасы. «KSPH» Қазақстан медицина университетінің жергілікті этикалық комитеті бұл зерттеуді мақұлданды (IRB –A161 24.03.2022). Зерттеу материалдары мекеме басшылығынан рұқсат алғаннан кейін алынды. Басшылар зерттеу барысы туралы хабардар болып, оның жүргізілуіне және нәтижелерінің жариялануына қарсылық білдірмеді. Статистикалық әдістерге сипаттамалық және аналитикалық әдістер кірді. Деректерді талдау MS Excel бағдарламалық пакеті арқылы жүргізілді, ал визуализация DataWrapper бағдарламасы арқылы орындалды. Нәтижелер. Алматы қаласында ми қан айналымының жіті бұзылуын зерттеу 2020 жылы Қалалық жедел медициналық жәрдем ауруханасында инсульттан өлім-жітім 16,5% - ға дейін және №7 Қалалық клиникалық ауруханасында 14,1% - ға дейін өскенін көрсетті, бұл COVID-19 пандемиясынан және соған байланысты медициналық көмекке жүгінудің кешігуінен туындады. Сәулелік диагностика, соның ішінде МРТ (пациенттердің 83,0%) және КТ (пациенттердің 94,0%) емдеуді басқаруда маңызды болды, дегенмен мұндай қызметтерге қол жеткізу экономикалық кедергілерге байланысты біркелкі болмады. Диагностика мен бастапқы профилактикаға қолжетімділікті жақсартуды қоса алғанда, инсульттан болатын мүгедектік пен өлімді азайту үшін профилактикалық бағдарламаларды жандандыру және медициналық персоналдың біліктілігін арттыру бойынша шаралар ұсынылды. Қорытынды: ишемиялық инсульт Алматы қаласының көпсалалы ауруханаларында ми қан айналымы жіті бұзылған пациенттер арасында өлім-жітімнің негізгі себебі болып табылады, бұл қалалық емханаларда диспансерлеудің алғашқы профилактикасы мен тәжірибесін жақсартудың рөлін күшейтуді талап етеді. Мидың МРТ және КТ қоса алғанда