Abstract
Введение: медицинское консультирование, направленное на пропаганду здорового образа жизни и поведения, может значительно снизить риски развития и устранить ведущие причины артериальной гипертонии (АГ). Приверженность к лечению существенно возрастает при проведении терапевтического обучения Цель: оценка эффективности медицинского и психологического консультирования и обучения пациентов с артериальной гипертонией. Материалы и методы: В течение 2015-2017 гг. в рамках организации школы здоровья для больных АГ было проведено 24 цикла лекций по терапевтическому обучению на базе реабилитационного центра НИИ РМЭ. Исследование включило 403 пациента. Через 3 месяца, 6 месяцев и год проводилось мониторирование АД, уровня холестерина, ИМТ, приверженности к терапии, уровня тревожности и депрессии. Дизайн исследования: контролируемое клиническое исследование с историческим контролем. Статистическая обработка: IBM SPSS Statistics 20, с определением нормальности распределения изучаемых признаков и оценкой описательных статистик числовых переменных. Качественные переменные представлены в виде абсолютных цифр и их процентов. Оценка различий в группах определена с помощью расчета критерия χ2. Результаты: установлено статистически значимое повышение показателя приверженности к терапии с 5,7 до 13,5%, снижение удельного веса лиц со стабильно высоким АД – с 60,1% до 49,7% через 3 месяца (р<0,05). Удельный вес лиц с гиперхолестеринемией снизися с 58,3 до 47,2% (р<0,05). Физически более активными в течение года наблюдения стали 6,4% пациентов. Симптомы клинически выраженной тревоги, снизились с 10,9% до 6,9%, Признаки субклинически и клинически выраженной депрессии имели четкую тенденцию к снижению (р<0,01). Наблюдалось существенное снижение показателей тревожности на протяжении всего периода исследования (р<0,01). Заключение: Необходимость широкого внедрения такой технологии лечебно-профилактического вмешательства, как школы здоровья для больных АГ, обусловлена важностью своевременной коррекции и профилактики осложнений АГ на уровне первичного звена здравоохранения. Introduction: medical counselling promoting healthy lifestyles and behaviour can significantly reduce developmental risk and eliminate the leading causes of hypertension (AH). Adherence to treatment can be enhanced by therapeutic education. Aim: assessment of the effectiveness of medical and psychological counselling and training of patients with arterial hypertension. Methods: During the period 2015-2017 24 cycles of lectures on therapeutic training were conducted on the basis of the rehabilitation centre of the SRI RME within the framework of the organization of a school of health for the patients with hypertension. The study included 403 patients. After 3 months, 6 months and one year, blood pressure, cholesterol, BMI, adherence to therapy, anxiety and depression were monitored. Study design: a controlled clinical trial with historical control. Statistical processing: IBM SPSS Statistics 20, with the definition of the normality of the distribution of the studied issues and the evaluation of descriptive statistics of numerical variables. Qualitative variables are represented in the form of absolute figures and their percentages. Evaluation of differences in groups is determined by calculating the χ2 criterion. Results: it was shown a statistically significant increase in adherence to therapy from 5,7 to 13,5%, a decrease in the proportion of individuals with a stable high blood pressure - from 60,1% to 49,7% after 3 months (p < 0,05). The proportion of people with hypercholesterolemia decreased from 58,3 to 47,2% (p < 0,05). Physically, 6,4% of patients became more active during the year of follow-up. Symptoms of clinically expressed anxiety decreased from 10,9% to 6,9%. Signs of subclinical and clinically pronounced depression had a clear tendency to decrease (p < 0,01). There was a significant decrease in anxiety rates throughout the study period (p < 0,01). Conclusion: The need for widespread introduction of such a technology of therapeutic and prophylactic intervention as health schools for AH patients is caused by the importance of timely correction and prevention of AH complications at the level of primary health care. Кіріспе: салауатты өмір салты мен мінез-құлықты насихаттауға бағытталған медициналықконсультация беру артериялық гипертонияның (АГ) даму қауіптерін едәуір төмендетіп, сондай-ақ оның жетекші себептерін жоя алады. Емдеуге бейімділік терапиялықоқытуды жүргізу кезінде айтарлықтай артады. Мақсаты: артериялық гипертониясы бар пациенттерге медициналық және психологиялық консультация берудің және оқытудың тиімділігін бағалау. Материалдар мен әдістер: 2015-2017 жылдардың ішінде АГ-ға шалдыққан науқастарға арналған денсаулық мектебін ұйымдастыру аясында РМЭ ҒЗИ-дың оңалту орталығы базасында терапиялық оқыту бойынша 24 дәріс циклы өткізілді. Зерттеу 403 пациентті қамтыды. 3 ай, 6 ай және бір жылдан кейін АҚ-ға, холестерин деңгейіне, ДМИ-не, емдеуге бейімділігіне, мазасыздану мен күйзеліс деңгейіне мониторинг жүргізілді. Зерттеу дизайны: тарихи бақылау жүргізілетін бақыланатын клиникалық зерттеу. Статистикалық өңдеу: IBM SPSS Statistics 20, зерттелетін белгілердің бөліну бірқалыптылығы белгіленетін және сандық айнымалылардың сипаттық статистикалары бағаланатын IBM SPSS Statistics 20. Сапалық айнымалылар абсолютті цифрлар мен олардың пайыздары түрінде ұсынылған. Топтардағы айырмашылықтарды бағалау χ2 критериін есептеу көмегімен анықталған. Нәтижелер: 3 айдан кейін емдеуге бейімділік көрсеткішініңстатистикалық тұрғыда 5,7-ден 13,5%-ға дейін бірталай жоғарлауы, тұрақты түрде жоғары АҚ-ы бар адамдардың үлес салмағының60,1%-дан 49,7%-ға дейін төмендеуі белгіленді (р<0,05). Гиперхолестеринемияға шалдыққан адамдардың үлес салмағы 58,3-тен 47,2%-ғадейін төмендеді(р<0,05). Бір жылғы бақылау ішінде пациенттердің6,4%-ы физикалық тұрғыда анағұрлым белсенді бола түсті. Клиникалық айқын мазасыздану симптомдары 10,9%-дан 6,9%-ға дейін азайды. Субклиникалық және клиникалық айқын күйзеліс белгілері анық төмендеу үрдісіне ие (р<0,01). Бүкіл зерттеу кезеңі бойы мазасыздану көрсеткіштерінің төмендеуі байқалды (р<0,01). Қорытынды: Емдеу-профилактикалық араласудың АГ-ға шалдыққан науқастарға арналған денсаулық мектебі сияқты технологиясын кеңінен енгізу қажеттілігі денсаулық сақтау саласының бастапқы буын деңгейінде АГ-ны уақытында түзету және асқынуларын алдын алу маңыздылығына негізделген.