Abstract
Введение. Создание необходимых и правильных установок в предпочтениях в еде является важной составляющей растущего и формирующегося молодого организма, которое позволит, в дальнейшем, предотвратить влияние различных вредных воздействий на организм через создание здорового пищевого поведения у подростков. Именно в этом возрастном диапазоне формируется сознательное отношение к жизненным установкам, которым они по жизни будут следовать. Целью исследования явилось изучение пищевых предпочтений подростков, влияния пола и этнической принадлежности. Материалы иметоды: проведено одномоментное поперечное исследование 1519 подростков 12-13 лет, в 12 средне - образовательных школах города Семей. Программа обследования включала анкетирование, где оценивались частота питания, рацион питания. Статистическая обработка результатов проводилась с применением пакета прикладных программ SPSS 20.0. Результаты: в исследование вошли данные опроса 1519 подростков 12-13, мальчики составили 49,1% (n=745), девочки – 50,9% (n=774). Подростки, не потребляющие и ограничивающие потребление жирной пищи составили 63,8% (n=941). Статистически значимых различий по полу и этнической принадлежности не выявлено, p=0,775 среди казахов,p=0,878 среди русских. По употреблению поваренной соли положительно ответили 66,3% (n=976), различий между группами по полу и этническому признаку не выявлено (р=0,788). По употреблению фруктов и овощей (р=0,962), мяса (р=0,458), сладкого (р=0,121) различий между группами по полу и этническому признаку так же не выявлено. По употреблению зерновых продуктов выявлены статистически значимые различия по этническому признаку среди девочек (р=0,003), у мальчиков различий не выявлено (р=0,976). Выводы: Большинство подростков не употребляют или ограничивают прием жирной пищи. Подростки независимо от пола и национальности больше употребляют поваренную соль в своем рационе питания. Девочки больше, чем мальчики, склонны к отказу от употребления соли. Основная часть подростков потребляют с различной частотой в неделю: фрукты и овощи (99,5%), мясо и мясные продукты (99,3%), молоко и молочные продукты (98,7%), зерновые продукты (98,4%), а также сладкое (98,8%). Introduction. The creation of the necessary and correct settings in food preferences is an important component of a growing and emerging young organism that will later prevent the impact of various harmful effects on the body through the creation of healthy eating behavior in adolescents. It is in this age range that a conscious attitude to life attitudes is formed, which they will follow in life The aim of the study was to study the food preferences of adolescents, the influence of sex and ethnicity. Methods: A one-stage cross-sectional study was conducted of 1519 adolescents aged 12-13 years, in 12 secondary schools in the city of Semey. The survey program included a questionnaire, which assessed the diet, frequency of nutrition. The statistical processing of the results was carried out using the application software package SPSS 20.0 Results: 1519 adolescents 12-13 entered the study, boys accounted for 49.1% (n = 745), girls - 50.9% (n = 774). Adolescents who do not consume and limit the consumption of fatty foods accounted for 63.8% (n = 941). There were no statistically significant differences in gender and ethnicity, p = 0.775 among Kazakhs, p = 0.887 among Russians. By using table salt, 66.3% (n = 976) responded positively, there was no difference between the groups by gender and ethnicity (p = 0.788). By the use of fruits and vegetables (p = 0,962), meat (p = 0,458), sweet (p = 0,121) differences between groups by sex and ethnicity is also not revealed. According to the use of grain products, statistically significant differences in ethnicity among girls P = 0.003), the boys did not show any difference (p = 0.976). Conclusions: Most adolescents limit or do not eat fatty foods. Adolescents, regardless of gender and nationality, consume more salt in their diets. Girls are more likely than boys to refuse to consume salt. The majority of adolescents consume at a different frequency per week: fruits and vegetables (99.5%), meat and meat products (99.3%), milk and dairy products (98.7%), cereals (98.4%), As well as sweet (98.8%). Кіріспе. Жасөспірімдерде тамақтану әдебін қалыптастыраотырып жаңа өскелең организмда муына қажетті ережелерді енгізу керек. Әсіресе осы жаста өмір ережелері қалыптаса бастайды. Мақсаты: жынысы және этностық топ қажатуына байланысты жасөспірімдердің тамақтану әдебін зерттеу. Әдістері: Семей қаласының 12 орта білімберетін мектептерінде 12 - 13 жас аралығындағы жасөспірімдерді көлденең зерттеу жүргізілді. Зерттеу кезінде тамақтану туралы сауалнама өткізілді. SPSS 20.0 бағдарламасы пакетін қолдана отырып, нәтижелерге статистикалық сараптама жүргізілді. Нәтижесі: 1519 жасөспірімдерарасында49,1% (n=745) ұлдар, 50,9% (n=774) қыздар. Майлы тамақты мүлдем жемейтін және шектейтін жасөспірімдер63,8% (n=941). Жынысы және ұлты бойынша статистикалық маңызды айырмашылық анықталғанжоқ, p=0,775 қазақтар арасында, p=0,878 орыстар арасында. Тұзды тамақ жейтін жасөспірімдер66,3% (n=976), жынысы мен ұлты бойынша айырмашылық анықталмады(р=0,788). Жеміс - жидек тұтынулары бойынша (р=0,962), ет тағамдары(р=0,458), тәттілер(р=0,121) жыныстық және ұлттық белгі бойыншаайырмашылық анықталмады. Дақылдарды тұтынуы бойынша, қыздар арасында ұлт айырмашылығы жағынан айырмашылық анықталды(р=0,003), ұлдар арасында(р=0,976). Қорытынды: Жасөспірімдердің көбі майлы тағамдарды шектейді немесе қолданбайды. Жасөспірімдер ұлты және жынысына қарамастан көп мөлшерде тұзды тағам қабылдайды66,3%. Қыздар ұлдарға қарағанда тұзды тағамдарды шектейді. Жасөспірімдердің көбі аптасына мына заттарды қолданады: жеміс - жидектер(99,5%), ет және ет тағамдары(99,3%), сүт өнімдері(98,7%), дәнді-дақылдар(98,4%), тәттілер(98,8%).