Abstract
Асшаяндардың биологиясы мен экологиясын зерттеуаквамәдениеттің бірқатар мәселелерін шешуге, асшаяндарды қорғау мен ұтымды пайдаланудың биологиялық негіздерін әзірлеуге, бірегей экожүйені сақтауға және зерттелетін Рай көлінің өнімділігін арттыруға үлкен қызығушылық тудырады.Су мен балшықтың химиялық және биологиялық құрамы, сондай-ақ "Artemia salina" шаян тәрізділерінің көл суы мен балшықтың минералдануына ықтимал әсері зерттелді, Рай көлінің асшаяндарын көбейту мәселелері қарастырылды, осы популяцияның шаян тәрізділерінің морфологиясы туралымәліметтердің болмауы және әртүрлі модификациялардың пайда болу себептерін талдау Рай көліндегі артемияның нақты негізделген таксономиялық мәртебесі жоқ екенін түсіндіреді. Біздің зерттеуіміздің мақсаты-осы экожүйедегі әртүрлі экологиялық факторлардың әсерінен және олардың жұмыс істеу заңдылықтарында Рай көлінің асшаяндары популяцияларының қазіргі жағдайын зерттеу. Біздің зерттеуіміздің негізгі бағыты-рай көлінде тұратын асшаяндардың таксономиялық мәртебесін анықтау, популяциялардың жас және мөлшерлік құрамын, көбею уақыты мен сипатын, әр түрлі ұрпақтардың санын зерттеу. Шаян тәрізділердің негізгі өмірлік циклдерінің оңтайлы ағымын анықтайтын басым экологиялық факторларды анықтау, зерттеу барысында анықталған шаян тәрізділер популяциясының экологиялықзаңдылықтарын қолдану негіздемесі, асшаяндарды қорғау және ұтымды пайдалану және сақтау мәселелерін шешуге экологиялық тәсілді қолдану.Зерттеу барысында Artemia salina су қоймасының жалғыз тұрғыны екендігі анықталды, өйткені зоопланктон түзетін басқа организмдер тұздың жоғары концентрациясында өмір сүрмейді. Көл суының тұздылығы жазда250 промиллеге дейін жетеді. Тұщы суда шаян тәрізділер шамамен бір сағаттан кейін өледі. Ол негізінен микроскопиялық жасыл балдырлармен қоректенеді. Шаян тәрізділердің уылдырық шашу кезеңінде көл шаян тәрізділердің қызыл түсіне байланысты қызыл-қызғылт суреңкіне ие болады.