Абай «Қара сөздеріндегі» синонимдердің қолданысы

2022

Полный текст Открытый доступ: Gold Метаданные (CSL-JSON)
DOI 10.32523/2616-678x-2022-138-1-19-31
Достоверность данных 70 средняя
Как считается эта оценка

Складывается из проверяемых признаков самой записи: есть ли у статьи DOI, сколько независимых источников подтвердили её данные, заполнены ли обязательные поля и насколько свежо последнее подтверждение. Снижают оценку расхождения между источниками и отсутствие идентификатора. Значение от 80 означает, что запись опубликована без дополнительной проверки; от 60 до 79 — что она опубликована с пониженной достоверностью и ручная проверка желательна. Запись, выверенную редактором вручную, пересчёт не опускает ниже 90. Это оценка наших данных о статье, а не оценка самой статьи.

Аннотация

Мақалада Абай «Қара сөздеріндегі» синоним сөздердің қолданысықарастырылды. Мақалада анализ, синтез, сипаттау, мәнмәтіндік, семантикалықталдау әдістері қолданылды. Абайдың қарасөздерінде көп кездесетін көркемдік, тілгешеберлік қасиеттің бірі көптеген синоним сөздерді өте шебер пайдалана білуі. ОларАбай тілінің көркемдік нәрін арттырып, стильдік бояуын айқындай түседі. Абайдыңтіліндегі синонимдердің стильдік қолданысы: шығарманың экспрессивті-эмоционалдыбояуын аша түсу үшін, белгілі бір ұғымды кеңейтіп, жан-жақты толықтырып айтуүшін; бейнелеуіш тәсіл ретінде градация тудыру үшін қолданылғандығы талқыланады.Мақаланың алғашқы бөлігінде Абай прозасын зерттеген ғалымдардың еңбегібасшылыққа алынады. Негізгі зерттеу бөлімінде Абайдың бірінші қарасөзінен бастап,қырық бесініші қарасөзіне дейін кездесетін синоним сөздер жинақталған. Олардыңбіршамасына семантикалық талдау жұмысы жүргізіліп, синонимдік қатар ретіндегісипаты айқындалады. Сонымен қатар, «Қара сөздерінде» ұшырасқан синонимдердіңбасым бөлігін біріктіретін «адам» концептісі бірнеше мағыналық бөліктергетоптастырылып қарастырылады.