ОРТАЛЫҚ ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ҚУ 1-4, 6-7 ТАС ДӘУІРІ ТҰРАҚТАРЫНЫҢ МАТЕРИАЛДАРЫН ЗЕРТТЕУ

2026

Закрытый доступ Метаданные (CSL-JSON)
DOI 10.47500/2026.v25.i1.02
Достоверность данных 70 средняя
Как считается эта оценка

Складывается из проверяемых признаков самой записи: есть ли у статьи DOI, сколько независимых источников подтвердили её данные, заполнены ли обязательные поля и насколько свежо последнее подтверждение. Снижают оценку расхождения между источниками и отсутствие идентификатора. Значение от 80 означает, что запись опубликована без дополнительной проверки; от 60 до 79 — что она опубликована с пониженной достоверностью и ручная проверка желательна. Запись, выверенную редактором вручную, пересчёт не опускает ниже 90. Это оценка наших данных о статье, а не оценка самой статьи.

Аннотация

Мақалада алғаш рет 1942 жылы К.М. Поликарпович ашқан Орталық Қазақстандағы Қу 1-4, 6-7 тас дәуірі тұрақтарынан жиналған материалдар жарияланады. Тұрақтар Ұлытау облысының Жаңаарқа ауданында, Қу (Балқантау) тауынан шығысқа қарай 10 км және Қаратөбе тауынан оңтүстік-шығысқа қарай 5 км жерде орналасқан. Жұмыстың мақсаты – зерттеліп жатқан тұрақтардың тас индустриясын типологиялық талдау және олардың хронологиясын анықтау. Тас құралдарын сипаттау үшін классификациялаудың типологиялық және технологиялық әдісі қолданылды. Барлығы 207 тас артефакт талдаудан өтті. Жинақтамада ретуштелген жаңқалар мен олардан жасалған құралдар (қырғыштар) басым, дегенмен де тілікте жасалған бұйымдар да аз емес. Тіліктер сығу техникасымен жарықшақтанды, жаңқалар да көбінесе сығу техникасымен (дебитаж) және сирегірек жұмсақ соққышпен тігінен соғу арқылы алынған. Қатты соққышпен жарықшақтау арқылы алынған ірі жалпақ жаңқалар өте сирек кездеседі. Жинақтама құрамы бойынша шикізаттық ұқсастықтарды Тоқтауыл тұрағы мен Солтүстік Сарыарқаның қабатталған Шідерті 3 тұрағынан табуға болады. Жинақтаманың типологиялық құрамын талдау кезінде дамыған кейінгі неолит дәуіріне (б.з.д. V–IV мыңжылдық) жататын қабаттарымен ұқсастықтар анықталды, атап айтқанда, сұр және қызғылт шақпақтастардан жасалған артефактілер атбасар мәдениеті ескерткіштерінің ареалына жақын, ал жолақты сары шақпақтастар ерте неолиттік және мезолиттік қабаттарда кездеседі.