АБАЙ ҚҰНАНБАЙҰЛЫНЫҢ «ҚАРА СӨЗДЕРІНДЕГІ» АНДРОЦЕНТРИЗМ

2025

Полный текст Открытый доступ: Gold Метаданные (CSL-JSON)
DOI 10.59102/kufil/2025/iss2pp307-317
Достоверность данных 70 средняя
Как считается эта оценка

Складывается из проверяемых признаков самой записи: есть ли у статьи DOI, сколько независимых источников подтвердили её данные, заполнены ли обязательные поля и насколько свежо последнее подтверждение. Снижают оценку расхождения между источниками и отсутствие идентификатора. Значение от 80 означает, что запись опубликована без дополнительной проверки; от 60 до 79 — что она опубликована с пониженной достоверностью и ручная проверка желательна. Запись, выверенную редактором вручную, пересчёт не опускает ниже 90. Это оценка наших данных о статье, а не оценка самой статьи.

Аннотация

Абай Құнанбайұлы ұлы ақын, философ. Оның «Қара сөздері» даналық кітап, ол сол кезеңде өмір сүрген қазақтар үшін арнап жазылған және бүгінде өзектілігін жоғалтқан жоқ. Алайда бұл еңбектің барлық адамдарға арналып емес, қазақ ерлеріне арналып жазылған деген тұжырымға келдік. Осы тұжырымның дұрыс не бұрыс екендігін анықтау мақсатында зерттеу жұмысы жасалды. Мақаланың негізгі мақсаты Абай Құнанбайұлының «Қара сөздерінде» андроцентризм белгілерін зерттеу болып табылады. Бұл зерттеуді жүргізу мақсатында «Қара сөздердің» барлығына жеке-жеке сапалық талдау әдісі жүргізілді. Нәтижесінде қырық бес қара сөздің жиырма бірінде ерлерді сынау, ерлерге қатысы ақпарат, ерлерге қатысты ұғымдар, атаулар мен концептілер көрсетілгендігі анықталды. Еңбектің басқа бөлімдерінде де тура болмаса да, жанама түрде ерлерге қатысты ақпараттың бар екендігі дәлделденді Нәтижесінде XX ғасырдың басында жарық көрген Абай Құнанбайұлының «Қара сөздерінде» андроцентризмнің белгілері бар екендігін анықталды. Зерттеу жұмысы алдағы уақытта гендерлік лингвистика саласын зерттеушілер үшін өзекті және маңызға ие .