Аннотация
Мақала 1921–1923 жылдардағы ашаршылықтың Батыс Қазақстандағы панасыз қалған балалардың тағдырын, балалар үйінің қызметінің тарихи аспектілерін зерттеуге арналған. Ашаршылық жылдары құрбан болған балалар саны мыңдап, орны толмас шығындарға әкелді. Жұмыстың мақсаты – ашаршылық салдарынан көшеде қамқорсыз, қараусыз қалаған балалардың тартқан зардаптарына тарихи және салыстырмалы талдау жасау. Анықталған зерттеу міндеттері архивтік құжаттарды, халық санағының материалдарын және статистикалық мәліметтерді пайдалана отырып, панасыз балалар тарихын салыстырмалы талдау, сонымен қатар статистикалық талдау әдісін қолдану болып табылады. Батыс Қазақстан өңіріндегі ашаршылықтың салдары, келтірілген залалдың ауқымы және олардың балалар өміріне әсері. Зерттеу әдістемесінің ерекшелігі балалардың панасыз қалуы туралы статистикалық деректерді әртүрлі өлшемдер мен модульдерге жүйелеу болып табылады. Балалар үйінің қызметі, үкіметтен бөлінген қаражаттардың тиісті шараларға жұмсалуы, балалар үйінің материалдық жағдайы қарастырылады. Зерттеу нәтижелері ашаршылықтың салдарынан панасыз қалған балалардың демографиялық зардаптарын зерттеуде салыстырмалы әдісті қолдану бұл тақырыпты тереңірек зерттеуге ықпал ететінін көрсетті. Статистикалық мәліметтерді пайдалана отырып, сапалы талдау нәтижесінде алынған нәтижелер Қазақстандағы ХХ ғасырдың 20-жылдарындағы ашаршылықтың балалар өміріндегі толық демографиялық бейнесін жасау үшін эмпирикалық негіз болды.