ТОПОНИМИКАЛЫҚ ЗЕРТТЕУЛЕР ЖӘНЕ ҰЛТТЫҚ БІРЕГЕЙЛІК: ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ МЕН МАҢЫЗЫ

2025

Полный текст Открытый доступ: Gold Метаданные (CSL-JSON)
DOI 10.51889/2959-6017.2025.84.1.016
Достоверность данных 70 средняя
Как считается эта оценка

Складывается из проверяемых признаков самой записи: есть ли у статьи DOI, сколько независимых источников подтвердили её данные, заполнены ли обязательные поля и насколько свежо последнее подтверждение. Снижают оценку расхождения между источниками и отсутствие идентификатора. Значение от 80 означает, что запись опубликована без дополнительной проверки; от 60 до 79 — что она опубликована с пониженной достоверностью и ручная проверка желательна. Запись, выверенную редактором вручную, пересчёт не опускает ниже 90. Это оценка наших данных о статье, а не оценка самой статьи.

Аннотация

Қазіргі таңда тарихи-этнологиялық зерттеулерде ұлттық бірегейлік мәселесіне ерекше назар аударылуда. Ұлттық бірегейліктің көрсеткіші болып табылатын мәселелердің бірі топонимика бағытындағы зерттеулер. Жер-су атауларының мәні мен пайда болу ерекшеліктерінайқындау арқылы территориялық тұтастық пен сол жерді мекен еткен халықтардың болмысына баға бере аламыз. Аталған бағытта зерттеу жүргізудің мақсаты топонимдердің мәнін ашу арқылы жер-су атауының ұлттың тіршілігі, дүниетанымы мен ділі, болмысы мен шаруашылығымен тығыз байланысты екендігін көрсету болып табылады. Рас белгілі бір территорияларда қалыптасқан этнос өзін қоршаған географиялық ортаға өзіне тән бірегейлікке сүйене отырып атау беруі заңды құбылыс. Бір халық кез-келген дәуірде өзге халықтармен тығызмәдени-шаруашылықтық байланыстарда өмір сүреді. Мәдениеттердің алмасуы нәтижесінде жергілікті жер-су атауларына да өзіндік тілдік өзгерістер енеді. Бұл өз кезегінде топонимдерді зерттеу ісінің кешенді әрі сан салалы болуына түрткі болады.Мақалада топонимикалық зерттеулердің ерекшеліктері, оның ғылым үшін маңыздылығы ашылады. Осы бағытта ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізген зерттеушілердің еңбектерін басшылыққа алып, топонимикалық зерттеулердің кезеңдеріне баға беріледі. Қазақ даласындағы жер-су атауларын зерттеу ісі қарастырылып, топонимикалық бағыттағы зерттеу жұмыстарының ұлттық бірегейлікпен байланыстылық дәрежесі тұжырымдалды.