Аннотация
Введение: Радиоэкологические исследования на территории Семипалатинского испытательного полигона (СИП) проводятся с целью оценки степени радиоактивного загрязнения огромной территории на площади 18500 км2 и дальнейшей необходимостью возвращения этих земель в народное хозяйство. Известно, что ядерные испытания на СИП осуществлялись на площадках «Опытное поле», горный массив Дегелен, урочище «Балапан». Цель: Определение радиоактивности на «Опытном поле», где проводились наземные и воздушные ядерные взрывы, которые внесли основной вклад в радиоактивное загрязнение, a также на площадке Дегелен, где проводились подземные ядерные испытания. Материалы и методы. Для достижения поставленной цели было проведено измерение отобранных проб почвы в указанных точках методом гамма-спектрометрии и радиометрическим методом. Выполнен систематический поиск литературы по данным исследованиям. Результаты: Для большей части территории «Опытного поля» характерна плотность поверхностного загрязнения Cs- 137 порядка 0,2 – 0,5 Ки/км2. Выводы: Основное загрязнение (до 50 Ки/км2) лежит на территории в центре рассматриваемого участка. Introduction: Radiological Research at the Semipalatinsk Test Site (STS) are carried out in order to assess of radioactive contamination level of vast territories in the area of 18,500 km2 and a further need to return these lands into the national economy. It is known that the nuclear tests were carried out at the test sites on the "Ground Zero", Delegen mountain, "Balapan" tract. Aim of research: To determine the activity on the "Ground Zero", which carried out ground and air nuclear explosions that have made a major contribution to the contamination and in the Degelen technical site, place of underground tests. Materials and methods. To achieve this goal, we measured selected soil samples at the points indicated by gamma spectrometry and radiometry. Performed a systematic literature search according to the study. Results: For most of the "Ground Zero" characteristic density of surface contamination Cs- 137 the order of 0.2 - 0.5 Ci / km2. Conclusions: The main pollution (50 Ci / km2) lies on the territory of the center of the site under consideration. Кіріспе: Семейдің ядролық сынақ полигоны (СЯСП) аймағында радиоэкологиялық зерттеулер 18500км2 –ге тең үлкен жер көлемінде радиобелсенді ластанудың деңгейін бағалау үшін және болашақта осы жерлерді халық шаруашылығына қайтару үшін жүргізіледі. Ядролы сынақтар шатқалы «Балапан», «Сынақ алаңы», тау сілемі Дегелен алаңдарында жүзеге асырылғаны белгілі. Мақсаты: Радиобелсенді ластануға негізгі үлесін қосқан жер үсті және ауадағы ядролық жаралыстар болған «Сынақ алаңының», сонымен қатар, жер астындағы ядролық жарылыстар өткізілген Дегелең ауданының радиобелсеңділігін анықтау, Материалдар мен әдістер. Қойылған мақсатқа жету үшін белгіленген жерлерде гамма-спектрометрия және радиометриялық әдістерді қолдана отырып топырақ сынамалары алынып зерттелінді. Осы бағытта жүргізілген зерттеулер бойынша жүйелілі әдебиеттік шолу жүргізілді. Нәтижесі: «Сынақ алаңының» үлкен аймағында Cs- 137 беткелік ластану қалыңдығы0,2 –0,5 Ки/км2 тең. Қорытынды: Негізгі ластану (50 Ки/км2–ге дейін) зерттелген аймақтың ортасында орналасқан.