Аннотация
Background. The global pandemic situation associated with the spread of COVID-19 virus infection has affected elite sport in all fields. All sporting events, including the Summer Olympics, have been postponed or cancelled. Restrictions caused by COVID-19 have affected the psycho- emotional health, nutrition as well as physical activity of athletes. The aim of this study is to develop an evidence-based model for the organization of medical and psychological care in high-performance sport aimed at minimizing the negative impact of the COVID-19 pandemic. Materials and methods. The type of research chosen: descriptive / cross-sectional study using sociological research methods, such as qualitative study - interviewing sport physicians and athletes with semi-structured interview guide and quantitative study method by using the validated questionnaire. Conclusion. The developed model of organization of medical and psychological care in high-performance sport will allow timely and effective assessment of the psycho-emotional and physical health of athletes in order to identify problems early and take appropriate measures to counteract the effects of the pandemic. Актулаьность. Глобальная пандемическая ситуация, связанная с распространением инфекции вируса COVID-19, затронула профессиональный спорт во всех областях. Все спортивные мероприятия, включая летние Олимпийские игры, были отложены или отменены. Ограничения, вызванные COVID-19, повлияли на психоэмоциональное здоровье, питание, а также физическую активность спортсменов. Цель исследования: разработка научно обоснованной модели организации медицинской и психологической помощи в спорте высших достижений, направленной на минимизацию негативного влияния пандемии COVID-19. Материалы и методы. Тип выбранного исследования: описательное / кросс-секционное исследование с использованием социологических методов исследования, таких как качественное исследование - опрос врачей, спортсменов с использованием полуструктурированного интервью и количественный метод исследования с использованием валидизированной анкеты. Заключение. Разработанная модель организации медико-психологической помощи в спорте высших достижений позволит своевременно и эффективно оценивать психоэмоциональное и физическое здоровье спортсменов с целью раннего выявления проблем и принятия, соответствующих мер по противодействию последствиям пандемии. Өзектілігі. COVID-19 вирустық инфекциясының таралуына байланысты жаһандық пандемиялық жағдай барлық салалардағы кәсіби спортқа әсер етті. Барлық спорттық іс-шаралар, соның ішінде Жазғы Олимпиада ойындары кейінге қалдырылды немесе тоқтатылды. COVID-19 туындаған шектеулер спортшылардың психоэмоционалдық денсаулығына, тамақтануына және физикалық белсенділігіне әсер етті. Бұл зерттеудің мақсаты COVID-19 пандемиясының теріс әсерін азайтуға бағытталған жоғарғы нәтижелі спортта медициналық-психологиялық көмекті ұйымдастырудың дәлелді үлгісін әзірлеу болып табылады. Материалдар мен әдіс-тәсілдер. Таңдалған зерттеу түрі: әлеуметтанулық зерттеу әдістерін қолданатын сипаттамалық/кросс-секциялық зерттеу, мысалы, сапалы зерттеу – жартылай құрылымдық сұхбат нұсқаулығымен спорт дәрігерлермен және спортшылармен сұхбат алу және расталған сауалнаманы пайдалану арқылы сандық зерттеу әдісі. Қорытынды. Жоғары нәтижелі спортта медициналық-психологиялық көмекті ұйымдастырудың әзірленген үлгісі мәселелерді ерте анықтау және пандемия салдарына қарсы тұру бойынша тиісті шараларды қабылдау үшін спортшылардың психоэмоционалды және физикалық денсаулығын уақтылы және тиімді бағалауға мүмкіндік береді.