Аннотация
Кіріспе.Сүйек қалдықтарын ұзақ уақыт көму көбінесе олардың бөлінуіне себеп болады. Қаңқасүйектерін алу және полиция органдарымен тасымалдау кезінде сынғыш сүйек тіндері де жойылуы мүмкін. Осы жұмыс адамның қаңқалық сүйектеріне сот-медициналық сараптама жүргізу үшін термопластикалық желімнің көмегімен бас сүйектерін өлімнен кейінгі қайта құру әдісін қолдану мүмкіндігіне арналған. Зерттеудің мақсаты: сүйек тінінің нашар сақталған адам қаңқасын сараптау кезінде термопластикалық желімнің көмегімен бас сүйек сүйектерін өлімнен кейінгі қайта құру әдісін пайдалану мүмкіндігін бағалау. Әдістері. Зерттеу нысаны 2016-2021 жылдар аралығында Оңтүстік Қазақстан аумағында табылған14 қаңқаланған мәйіттің сүйегі болды. Нәтижелері. Зерттелетін 14 адамның бас сүйектерін медициналық-сот сараптамасында термопластикалық желімді қолдана отырып, фрагменттелген сүйектерді өлімнен кейінгі қайта құру әдісі сипатталған. Қорытынды.Термопластикалық желімді қолдана отырып, сүйек фрагменттерін қолмен желімдеу арқылы адамның бас сүйегін өлімнен кейінгі қайта құру - қаңқалық қалдықтар мен бас сүйегінің нашар сақталған сүйектерін зерттеудің ең инвазивті емес әдісі. Бұл әдіс сүйек қалдықтарының фрагментациясы жағдайында, қалпына келтірудің басқа әдістерін қолдану мүмкін болмаған кезде және қаңқа сүйектерінің жыныстық және нәсілдік құрамын, жасын, тірі және өлімнен кейінгі зақымдануының сипатын анықтау үшін тиісті зерттеулер жүргізуге мүмкіндік береді. Introduction. Long-term burial of bone remains is often the reason for their fragmentation. Fragile bone tissue can also be destroyed during the removal of skeletal remains and transport by the police. The work is devoted to the possibility of using the method of postmortal reconstruction of the skull bones using adhesively thermoplastic agent for medical forensic examination of skeletal human remains. Aim of the research: to assess the possibilities of using the method of postmortal reconstruction of the skull bones using adhesively thermoplastic agent in the examination of the human skeleton with poor preservation of bone tissue. Methods. The object of the research was the remains of 14 skeletal corpses discovered in the territory of South Kazakhstan in the period from 2016 to 2021. Results. The technique of postmortal reconstruction of fragmented bones with the use of adhesively thermoplastic agent during medical forensic examination of 14 examined human skulls is described. Conclusion.Postmortal reconstruction of the human skull using manual bonding of bone fragments using adhesively thermoplastic agent is the most non-invasive way to study skeletal remains and poorly preserved skull bones. This technique is most in demand in cases of fragmentation of bone remains, when it is impossible to use other methods of reconstruction, and allows proper follow-up studies to determine gender and race, age, nature of intravital and post-mortem damage to the bones of the skeleton. Введение. Длительная давность захоронения костных останков нередко служит причиной их фрагментации. В ходе извлечения скелетированных останков и транспортировки органами полиции хрупкая костная ткань может также быть разрушена. Работа посвящена возможности использования метода постмортальной реконструкции костей черепа при помощи термопластичного клея для проведения судебно-медицинской экспертизы скелетированных останков человека. Цель исследования: оценить возможности использования метода постмортальной реконструкции костей черепа при помощи термопластичного клея при экспертизе скелета человека с плохой сохранностью костной ткани. Методы. Объектом исследования стали останки 14 скелетированных трупов, обнаруженные на территории Южного Казахстана в период с 2016 по 2021 год. Результаты. Описана методика постмортальной реконструкции фрагментированных костей с использованием термопластичного клея при медико-криминалистической экспертизе 14 исследуемых черепов человека. Заключение. Постмортальная реконструкция черепа человека при помощи ручного склеивания костных фрагментов с использованием термопластичного клея - максимально неинвазивный способ изучения скелетированных останков и костей черепа плохой сохранности. Данная методика наиболее востребована в случаях фрагментации костных останков, при невозможности использования других методов реконструкции и позволяет адекватно провести последующие исследования по определению половой и расовой принадлежности, возраста, характера прижизненных и посмертных повреждений костей скелета.