Аннотация
Актуальность: Микробиом человека представляет собой сложную и динамичную экосистему. Он играет важную роль в метаболизме и физиологии хозяина. Исследования показывают критическую взаимосвязь между микробиомом человека и метаболизмом хозяина. Взаимодействие между микробиомом и метаболизмом хозяина влияет на здоровье и болезни человека. Требуются дополнительные исследования с использованием новых технологий, чтобы лучше понять формирование микробиоты. Цель: Общая характеристика современных сведений о траекториях формирования микробиома младенцев. Стратегия поиска: Проведен поиск научных публикаций, находящихся в открытом доступе, с использованием следующих баз данных научных публикаций и специализированных поисковых систем: PubMed, Google Scholar, Web of Science, Сyberleninca. Проанализирован ряд оригинальных публикаций и обзоров по направлению исследования за последние 10 лет. В результате поиска нами было изучено 1695 зарубежных и русскоязычных публикаций, из них в данный обзор вошли 78 публикаций. Критерии включения: Публикации уровня доказательности А, В: мета-анализы, систематические обзоры, когортные и поперечные исследования. Критерии исключения: краткие отчеты, газетные статьи и мнение экспертов в виде коротких сообщений. Результаты и выводы: Мы проанализировали современные данные по микробиомукишечника младенцев и оценили влияние способа родов и кормления на его формирование. В отличие от младенцев, родившихся естественным путем, микробиота кишечника младенцев, родившихся путем кесарева сечения, показала значительно меньшее сходство с их материнским микробиомом. Значительное влияние на состав и функции микробиоты на ранних стадиях оказывает вид вскармливания (естественное или искусственное), а также введение прикорма в рацион младенцев. Состав микробиоты и экологическая сеть имели отличительные особенности под влиянием социальных детерминантов здоровья. Эти результаты создают основу для понимания взаимодействия между микробиомом кишечника и организмом человека в раннем возрасте. Relevance: The human's microbiome is a complex and dynamic ecosystem. It plays an important role in the metabolism and physiology of the individual. Research shows a critical relationship between the human microbiome and individual's metabolism. The interaction between the microbiome and human's metabolism affects human health and disease. The more researches are needed with the usage of new technologies for better understanding the formation of the microbiota. The Aim: General characteristics of modern information about the trajectories of the formation of the microbiome of infants. Search strategy: The search for publicly available scientific publications was carried out using the following databases of scientific publications and specialized search engines: PubMed, Google Scholar, Web of Science, Сyberleninca. A number of original publications and reviews in the field of research over the past 10 years have been analyzed. As a result of the search, we studied 1695 foreign and russian-language publications, of which 78 publications were included in this review. Inclusion сriteria: Evidence level A, B publications: meta-analyses, systematic reviews, cohort and cross-sectional studies. Exclusion criteria: short reports, newspaper articles and expert opinion in the form of short messages. Results and conclusions: We have analyzed current data on the infant's gut microbiome and assessed the impact of delivery and feeding patterns on its development. Unlike infants born vaginally, the gut microbiota of infants born by caesarean section showed significantly less similarity to their maternal microbiome. The type of feeding (natural or artificial), as well as the introduction of complementary foods into the diet of infants, has a significant impact on the composition and functions of the microbiota in the early stages. The composition of the microbiota and the ecological network had distinctive features influenced by the social determinants of health. These results form the basis for understanding the interaction between the gut's microbiome and the human's body at an early age. Өзектілігі: Адам микробиомасы күрделі және динамикалық экожүйе құрайды. Ол иесінің зат алмасуы мен физиологиясында маңызды рөл атқарады. Зерттеулер нәтижесі адам микробиомасы мен иесінің метаболизмі арасындағы маңызды қарым-қатынасты көрсетеді. Адам денсаулығы мен ауруларына микробиома мен иесінің метаболизмі арасындағы өзара әрекеттесу әсер етеді. Микробиотаның қалыптасуын жақсырақ түсіну үшін жаңа технологияларды қолдану арқылы көбірек зерттеулер қажет. Мақсаты: Нәрестелердің микробиомасының қалыптасу траекториялары туралы қазіргі ақпараттардың жалпы сипаттамасы. Іздеу стратегиясы: Жалпыға қолжетімді ғылыми жарияланымдарды іздеу келесі ғылыми басылымдардың дерекқорлары мен мамандандырылған іздеу жүйелерінің көмегімен жүзеге асырылды: PubMed, Google Scholar, Web of Science, Сyberleninca. Соңғы 10 жылдағы зерттеу саласындағы бірқатар түпнұсқа жарияланымдар мен шолулар сарапталды. Ізденіс нәтижесінде 1695 шетелдік және орыс тілді басылымдарды зерттедік, оның ішінде 78 басылым осы шолуға қосылды. Қосу критерийлері: А, В дәлелділік деңгейінің жарияланымдары: мета-талдаулар, жүйелі шолулар, когорттық және көлденең зерттеулер. Шығару критерийлері: қысқаша есептер, газет мақалалары және қысқа хабарламалар түріндегі сарапшылардың пікірі. Нәтижелер мен қорытындылар: Біз нәрестенің ішек микробиомасы туралы ағымдағы деректерді талдадық және оның қалыптасуына босану және тамақтандыру түрінің әсерін бағаладық. Қынаптық жолмен туылған нәрестелерден айырмашылығы, кесарь тілігі арқылы туған нәрестелердің ішек микробиотасының аналық микробиомаға ұқсастығы айтарлықтай аз болды. Тамақтандыру түрі (табиғи немесе жасанды), сондай-ақ нәрестелердің рационына қосымша тағамдарды енгізу ерте кезеңдердегі микробиотаның құрамы мен функцияларына айтарлықтай әсер етеді. Денсаулықтың әлеуметтік детерминанттары әсерінен микробиотаның және экологиялық желінің құрамы ерекше белгілерге ие болды. Бұл нәтижелер ерте жаста ішек микробиомасы мен адам ағзасының өзара әрекеттесуін түсінуге негіз болады.