Аннотация
Background. The study focuses on the need for effective strategies to address global challenges, such as the COVID-19 pandemic, which requires not only medical but also technological responses. In this context, the research aims to analyze issues and assess the potential use of artificial intelligence (AI) in predicting the spread of the virus, taking into account current knowledge and identifying gaps in understanding this field. The aimof this study is to analyze scientific publications dedicated to the use of artificial intelligence in the field of forecasting and prevention of COVID-19 infection. Search strategy.The search for literary sources was conducted in the PubMed database, and the selection of scientific works was based on keywords related to the COVID-19 pandemic and forecasting using artificial intelligence technologies. The search yielded 3,894 publications, extracted on December 27, 2023. Bibliometric analysis was performed using VOSviewer software version 1.6.19, visualizing the interconnections between keywords, identifying clusters of similar terms, and facilitating a deeper understanding of the research topic, trends, and directions in the field of artificial intelligence for combating the COVID-19 pandemic. Exclusion of articles not meeting the keyword criteria was done manually. From the initial pool of 3,894 works, a final set of 23 most relevant publications was selected, reflecting the researched theme and meeting the established search criteria. Conclusions. Contemporary trends and prospects of utilizing models and AI for forecasting COVID-19 outbreaks demonstrate an interdisciplinary approach, encompassing statistical analysis, simulation models, machine learning, and intelligent data analysis. The study emphasizes the importance of data quality, the selection of appropriate algorithms based on country-specific data, and the potential of AI to make a significant contribution to decision-making in public health and pandemic management. Введение. Исследование фокусируется на необходимости эффективных стратегий борьбы с глобальными вызовами, такими как пандемия COVID-19, требующей не только медицинских, но и технологических ответов. В данном контексте, исследование направлено на анализ проблем и оценку потенциала использования искусственного интеллекта (ИИ) для прогнозирования распространения вируса, с учетом текущих знаний и выявления пробелов в понимании этой области. Целью настоящего исследования является анализ научных публикаций, посвященных использованию искусственного интеллекта в области прогнозирования и профилактики инфекции COVID-19. Стратегия поиска. Исследование литературных источников о пандемии COVID-19 и прогнозировании с применением технологий искусственного интеллекта проведено с использованием базы данных PubMed. Результаты поиска включают 3,894 публикации, выгруженные 27 декабря 2023 года. Библиометрический анализ с применением программного обеспечения VOSviewer 1.6.19 позволил визуализировать взаимосвязи ключевых слов, выявив кластеры схожих терминов и обеспечив глубокое понимание темы исследования в контексте использования искусственного интеллекта для противостояния пандемии COVID-19. Ручная фильтрация исключила статьи, не соответствующие критериям по ключевым словам, и сформировала окончательный набор из 23 наиболее релевантных работ, отражающих тематику и соответствующих установленным критериям. Выводы.Современные тенденции и перспективы применения моделей и ИИ для прогнозирования вспышек COVID-19 демонстрируют междисциплинарный подход, включающий статистический анализ, имитационные модели, машинное обучение и интеллектуальный анализ данных. В исследовании подчеркивается важность качества данных, выбора подходящих алгоритмов на основе данных по конкретной стране, а также потенциал ИИ для внесения значительного вклада в принятие решений в области общественного здравоохранения и управление пандемиями. Кіріспе. Зерттеу тек медициналық ғана емес, сонымен қатар технологиялық жауаптарды қажет ететін COVID-19 пандемиясы сияқты жаһандық сын-қатерлермен күресудің тиімді стратегияларының қажеттілігіне бағытталған. Осы тұрғыда зерттеу проблемаларды талдауға және қазіргі білімді ескере отырып және осы саланы түсінудегі олқылықтарды анықтай отырып, вирустың таралуын болжау үшін жасанды интеллектті қолдану әлеуетін бағалауға бағытталған. Бұл зерттеудің мақсаты COVID-19 инфекциясын болжау және алдын алу саласында жасанды интеллектті қолдануға арналған ғылыми жарияланымдарды талдау болып табылады. Іздеу стратегиясы. COVID-19 пандемиясы және жасанды интеллект технологияларын қолдану арқылы болжау туралы әдеби дереккөздерді зерттеу PubMed дерекқорын пайдалана отырып жүргізілді. Іздеу нәтижелеріне 2023 жылдың 27 желтоқсанында түсірілген 3,894 басылым кіреді. VOSviewer 1.6.19 бағдарламалық жасақтамасын қолданатын библиометриялық талдау ұқсас терминдердің кластерлерін анықтау және COVID-19 пандемиясына қарсы тұру үшін жасанды интеллектті қолдану контекстінде зерттеу тақырыбын терең түсіну арқылы кілт сөздердің өзара байланысын визуализациялауға мүмкіндік берді. Кілт сөздер бойынша критерийлерге сәйкес келмейтін мақалалар қолмен алынып тасталды және тақырыпты көрсететін және белгіленген критерийлерге сәйкес келетін ең маңызды 23 жұмыстың соңғы жиынтығын құрады. Қорытындылар. Коронавирустық инфекцияның өршуін болжау үшін модельдер мен жасанды интеллектті қолданудың заманауи тенденциялары мен перспективалары статистикалық талдауды, имитациялық модельдерін, машиналық оқытуды және деректерді өндіруді қамтитын пәнаралық тәсілді көрсетеді. Зерттеу деректер сапасының маңыздылығын, белгілі бір елдегі деректерге негізделген қолайлы алгоритмдерді таңдауды және қоғамдық денсаулық сақтау шешімдері мен пандемияны басқаруға айтарлықтай үлес қосу үшін жасанды интеллекттің әлеуетін көрсетеді.