Аннотация
Актуальность. В настоящее время новая коронавирусная инфекция и ее последствия, несмотря на вакцинацию и значительный прогресс в лечении, не теряют актуальности. Цель исследования: Провести сравнительный анализ симптомов в зависимости от наличия сопутствующих заболеваний у пациентов с COVID-19, госпитализированных в инфекционные стационары Туркестанской области. Методы исследования: Было проведено ретроспективное обсервационное исследование, в ходе которого нами были проанализированы данные пациентов с COVID-19, госпитализированных в инфекционные больницы Туркестанской области в 2020-2021 годах. Случайным образом из информационной системы были отобраны данные 958 пациентов с COVID-19, из медицинских карт были извлечены сведения о клинических симптомах COVID-19 и сопутствующих заболеваниях. Полученные данные были подвергнуты статистическому анализу с помощью пробной версии статистической программы SPSS (SPSS 20 Inc, Chicago, IL, USA), критический уровень значимости (р) принимался за 0,05. Результаты: В изучаемой выборке пациентов с COVID-19 наиболее распространенными сопутствующими патологиями были заболевания дыхательной системы - 45,6%, на втором месте были сердечно-сосудистые заболевания – 36,2%. Наиболее частыми симптомами при поступлении были кашель - 68,8%, повышение температуры тела - 56,7%, и одышка - 47,4%. Менее частыми симптомами были диарея - 3%, головокружение - 29%, рвота - 12,5%, миалгия - 19,1%. Полученные нами данные свидетельствуют, что у пациентов COVID-19 при наличии сопутствующих заболеваний сердечно-сосудистой системы, органов дыхания, нервной системы и сахарного диабета статистически значимо чаще отмечались такие клинические симптомы, как кашель - более чем у 80,0%, диарея - более 7,0%, головокружение - более 41,0%, миалгии – более 27,0%, одышка - более 64,0% и лихорадка - более 71,0%. Выводы: У лиц старшей возрастной категории клинические симптомы встречались статистически значимо чаще. В целом при наличии сопутствующей патологии значительно чаще наблюдались практически все рассматриваемые симптомы, что свидетельствует о более выраженной клинической картине COVID-19 у данной категории пациентов. Currently, the new coronavirus infection and its consequences, despite significant progress in vaccination and treatment, does not lose relevance. The purpose of the study: To conduct a comparative analysis of symptoms depending on the presence of comorbid diseases in patients with COVID-19 hospitalized in infectious hospitals of the Turkestan region. Research methods: A retrospective observational study was conducted, during which we analyzed the data of patients with COVID-19 hospitalized in infectious diseases hospitals of the Turkestan region in 2020-2021. The data of 958 patients with COVID-19 were randomly selected from the information system, information about the clinical symptoms of COVID-19 and comorbidities were extracted from medical records. The collected data were entered into the trial version of the SPSS program (SPSS 20 Inc, Chicago, IL, USA), p < 0,05 was considered as significance threshold. Results: In the studied sample of patients with COVID-19, the most common comorbidities were diseases of the respiratory system - 45.6%, in second place were cardiovascular diseases - 36.2%. The most frequent symptoms upon admission were cough - 68.8%, fever - 56.7%, and shortness of breath - 47.4%. Less frequent symptoms were diarrhea -3%, dizziness - 29%, vomiting - 12.5%, myalgia - 19.1%. The data obtained by us indicate that in COVID-19 patients with comorbid diseases of the cardiovascular system, respiratory organs, nervous system and diabetes mellitus, such clinical symptoms as cough over 80.0%, diarrhea over7.0%, dizziness above 41.0%, myalgia – above 27.0%, shortness of breath above 64.0 % and fever over 71.0 % were statistically significantly more common. Conclusions: In the older age group, clinical symptoms were significantly more common. In general, in the presence of comorbid pathology, almost all the symptoms were observed much more often, which indicates a more severe clinical course COVID-19 in this category of patients. Қазіргі уақытта жаңа коронавирустықинфекция және оның салдары, емдеу мен вакцинацияныңайтарлықтай жетістіктеріне қарамастан, өзектілігін жоғалтпады. Зерттеу мақсаты: Түркістан облысының инфекциялықстационарларына қабылданған COVID-19 пациенттерінде ілеспелі аурулардың болуына байланысты симптомдарға салыстырмалы талдау жүргізу. Зерттеу әдістері: Ретроспективті бақылау зерттеуі жүргізілді, оныңбарысында біз 2020-2021 жылдары Түркістан облысыныңауруханаларына қабылданған COVID-19 пациенттерінің деректерін талдадық. Ақпараттық жүйеден кездейсоқ түрде COVID-19 бар 958 пациенттіңдеректері іріктеліп алынды, медициналық карталардан пациенттердіңклиникалық белгілері және ілеспелі аурулар туралы мәліметтер алынды. Алынған мәліметтер SPSS статистикалық бағдарламасының сынақ нұсқасында (SPSS 20 Inc, Chicago, IL, USA) талдаудан өтті, статистикалық маңызды деңгейі p < 0,05 деп қабылданды. Нәтижелер: COVID-19 пациенттерінің зерттелген іріктемесінде ең көптаралған тыныс алу жүйесінің ілеспелі аурулары болды - 45,6%, екінші орында жүрек-қан тамырлары аурулары – 36,2%. Қабылдау кезінде жиі кездесетін симптомдар жөтел - 68,8%, дене температурасының жоғарылауы-56,7% және ентігу - 47,4% болды. Сирек кездесетін белгілер қатарында диарея -3%, бас айналу - 29%, құсу - 12,5%, миалгия - 19,1% болды. Біз талдаған деректерге сәйкес COVID-19 пациенттерінде жүрек-қантамыр, тыныс алу, жүйке жүйелерінің аурулары және қант диабеті болған жағдайда 80,0% – дан астам жағдайда жөтел, 7,0% - дан астам диарея, 41,0% - дан астам бас айналу, 27,0% - дан астам миалгия, 64,0% - дан астам ентігу және 71,0% - дан жоғары жағдайларда қызба сияқты клиникалықсимптомдар статистикалық маңызды түрде жиі байқалды. Қорытынды: Егде жастағы адамдарда клиникалық симптомдар статистикалық тұрғыдан жиі кездесті. Ілеспелі патологиясы бар пациенттерде қарастырылып отырған барлық симптомдар жиі байқалатындығын, яғни COVID-19 клиникалық ағымының айқындығын көрсетеді.