Аннотация
Қазіргі уақытта авиация саласы Қазақстан Республикасы экономикасының өсуінің перспективалы бағыттарының бірі болып табылады, Қазақстан аумағы арқылы әуе тасымалының жыл сайынғы өсуі әлемнің түкпір-түкпірінен, соның ішінде ықтимал қауіпті аймақтардан жолаушылар ағынының артуына алып келеді. лаңкестік қауіп-қатерге қарсы әлемнің. Күрделі қоғамдық-саяси жағдай азаматтық авиацияда және басқа да маңызды стратегиялық объектілерде заңсыз араласу актілері мен кез келген теріс қылықтардың алдын алу үшін қауіпсіздіктің біріктірілген жүйесін енгізуді талап етеді. Бұл мәселені шешудің ең перспективалы жолдарының бірі авиациялық қауіпсіздік қызметінің жұмысына профильдеу технологиясын енгізу болып табылады - 20 ғасырдың 70- жылдарынан бастап батыс қауіпсіздік қызметтері қолданып келе жатқан авиациялық қауіпсіздіктің маңызды бағыты. Қазақстан Республикасының әуежайларында қолданылатын әуе қозғалысын қорғаудың заманауи технологиялары қауіпті объектілер мен заттарды анықтауға бағытталған, бірақ адамның заңсыз ниетін анықтауға мүмкіндік бермейді. Әуе компаниясының қауіпсіздік жүйесіне профильдеу технологияларын енгізу адамның мінез- құлқын және қоршаған ортаны мұқият бақылауға, талдауға, күдікті сигналдарды іздеуге және әртүрлі оқиғалар арасындағы себептік байланыстарды орнатуға, мәселелерді шешуге стандартты емес тәсілдеме жасауға, сол арқылы қауіпсіздікті арттыруға мүмкіндік береді. Түйін сөздер: авиациялық профайлинг, эмоцияны тану, сөйлеу сигналы, нейрондық желі, профильші инспекторы. В настоящее время авиационная отрасль является одним из перспективных направлений роста экономики Республики Казахстан, ежегодный рост авиаперевозок через территорию Казахстана приводит к увеличению потока пассажиров со всего мира. Сложная общественно- политическая ситуация требует внедрения комплексной системы обеспечения безопасности для предотвращения актов незаконного вмешательства и любых правонарушений в гражданской авиации и других важных стратегических объектах. Одним из наиболее перспективных путей решения этой проблемы является внедрение в работу служб авиационной безопасности технологии профилирования – важного направления авиационной безопасности, которое используется западными службами безопасности с 70-х годов 20 века. Современные технологии охраны воздушного движения, применяемые в аэропортах Республики Казахстан, направлены на выявление опасных объектов, но не позволяют выявить противоправные намерения человека. Внедрение технологий профилирования в систему безопасности авиакомпании позволяет тщательно отслеживать поведение человека и окружающую среду, анализировать ее, искать подозрительные сигналы и устанавливать причинно-следственные связи между различными событиями, создавать нестандартный подход к решению задач, тем самым повышая безопасность. Ключевые слова: авиационный профайлинг, распознавание эмоций, речевой сигнал, нейронная сеть, инспектор-профайлер. Currently, the aviation industry is one of the promising areas of growth of the economy of the Republic of Kazakhstan, the annual growth of air traffic through the territory of Kazakhstan leads to an increase in the flow of passengers from all over the world, including potentially dangerous regions. of the world against terrorist threats. The complex socio-political situation requires the introduction of an integrated system of security to prevent acts of illegal interference and any misconduct in civil aviation and other important strategic objects. One of the most promising ways to solve this problem is the introduction of profiling technology into the work of aviation security services - an important area of aviation security that has been used by Western security services since the 70s of the 20th century. Modern air traffic protection technologies used at the airports of the Republic of Kazakhstan are aimed at identifying dangerous objects and objects, but do not allow to identify illegal human intentions. The introduction of profiling technologies into the security system of the airline allows to carefully monitor human behavior and the environment, analyze it, search for suspicious signals and establish causal relationships between various events, create a non-standard approach to solving problems, thereby increasing security. Keywords: aviation profiling, emotion recognition, speech signal, neural network, inspector- profiler.