ТҮРКІ ДАНАЛЫҒЫ АРҚАУ БОЛҒАН

2016

Полный текст Открытый доступ: Gold Метаданные (CSL-JSON)
DOI 10.33692/avrasyad.509304
Достоверность данных 70 средняя
Как считается эта оценка

Складывается из проверяемых признаков самой записи: есть ли у статьи DOI, сколько независимых источников подтвердили её данные, заполнены ли обязательные поля и насколько свежо последнее подтверждение. Снижают оценку расхождения между источниками и отсутствие идентификатора. Значение от 80 означает, что запись опубликована без дополнительной проверки; от 60 до 79 — что она опубликована с пониженной достоверностью и ручная проверка желательна. Запись, выверенную редактором вручную, пересчёт не опускает ниже 90. Это оценка наших данных о статье, а не оценка самой статьи.

Аннотация

Берілген мақалада «Авеста» - зороастризм діні тараған шығыс халықтарының бірталайының ортақ мұрасы екендігі айтылған. Әлемге кең тараған xристиан, будда, ислам тағы басқа діндердің жасалуына себепші болған зороастризм діні Авеста шығармасында қаралғандығы расталады. Космологиялық-әлем жаратылысы, бөлшектер туралы мифтер, жануарлар жайлы, жақсылық әкелуді құдіретті тұлғалар мен жаманшылық жасауды мейірімсіз бейнелер жөніндегі мифтер және алғашқы адам мен әуелгі кемеңгер батырлар жайлы мифтер, сондай-ақ, дәстүр-салт, наным-сенім, өмір сүру ережелеріне қатысты мифтер бар екендігі мәлімделеді. “Авеста” шығармасын Орта Азияда, соның ішінде Әмудария мен Сырдария өзендерінің төменгі ағысындағы Хорезм өңіріндегі xалықтардың көне руxани мұралары негізінде қалыптасқан деген пікір ғылыми негізде тұжырымдалды. Орта Азиялық скиф-сақ тайпалары тәжік xалқының арғы аталарының бірі екендігі айтылды. Біздің арғы бабамыз – Тұран қолбасшысы әрі данасы Афрасияб (Апрасияп) туғызған шешендік сөздер де «Авеста» шығармасын жасауға арқау болғандығы көрсетілді. Жалғыз жаратушы – Тәңірге табыну көне түркілер арасында көне заманнан қалыптасқандығы ғалымдардың пікірлері арқылы берілген. Көне түркілердің алғашқы қауымдық, бақташылық дәуірден бері қарай жасаған мәдени, рухани мұралары да “Авеста” шығармасының жасалуына себепші болғандығы мәлімделген.