Аннотация
Background & Aims:Inflammatory bowel diseases (IBD), including ulcerative colitis and Crohn's disease, pose significant challenges and are associated with a rising global incidence. However, research in Kazakhstan is limited and primarily descriptive. This review aims to elucidate the clinical and pathogenetic features of IBD in Kazakhstan to improve diagnostic and therapeutic approaches. A systematic review was conducted to identify common associations. Objectives: To evaluate the clinical and pathogenetic features of inflammatory bowel diseases in Kazakhstan and their implications for diagnosis and treatment. Methods: We analyzed systematic reviews and studies published in PubMed, Scopus, MEDLINE, EMBASE, and Cochrane databases from 2014 to the present. This review specifically examined approximately 60 articles from the past decade, focusing on IBD in Kazakhstan, given the limited and primarily descriptive nature of the existing research. Conclusions: Our review underscores the increasing incidence of inflammatory bowel disease (IBD) in Kazakhstan, highlighting significant challenges in understanding its clinical and pathogenetic aspects. Despite advances in diagnostics and therapies, the precise etiology of IBD remains unclear. The complexity of diagnosing and distinguishing between ulcerative colitis and Crohn's disease, along with inconsistent markers for mucosal healing, emphasizes the need for more standardized diagnostic criteria. Large-scale studies with rigorous methodologies are crucial to advancing our understanding of IBD and improving treatment strategies. Addressing these research gaps is essential for enhancing healthcare and patient outcomes in the region. Введение и цели: Воспалительные заболевания кишечника (ВЗК), включая язвенный колит и болезнь Крона, представляют собой серьезную клиническую проблему и демонстрируют рост заболеваемости во всем мире. Однако исследования в Казахстане ограничены и носят в основном описательный характер. Цель данного обзора - проанализировать клинические и патогенетические особенности ВЗК в Казахстане для совершенствования диагностики и терапии. Был проведен систематический обзор для выявления общих закономерностей. Задачи: Оценить клинические и патогенетические особенности воспалительных заболеваний кишечника в Казахстане и их значение для диагностики и лечения. Методы: Мы проанализировали систематические обзоры и оригинальные исследования, опубликованные в базах данных PubMed, Scopus, MEDLINE, EMBASE и Cochrane с 2014 года по настоящее время. Особое внимание было уделено 60 статьям, опубликованным за последнее десятилетие и посвящённым ВЗК в Казахстане, учитывая ограниченность и описательный характер имеющихся данных. Выводы: Наш обзор подчеркивает рост заболеваемости воспалительными заболеваниями кишечника (ВЗК) в Казахстане и трудности, связанные с изучением их клинических и патогенетических аспектов. Несмотря на достижения в диагностике и лечении, этиология ВЗК остается недостаточно изученной. Сложности в разграничении язвенного колита и болезни Крона, а также отсутствие унифицированных маркеров слизистой ремиссии, указывают на необходимость стандартизации диагностических критериев. Крупномасштабные исследования с применением строгих методологических подходов необходимы для углубления понимания ВЗК и совершенствования лечебных стратегий. Устранение существующих научных пробелов является важным условием повышения качества медицинской помощи и прогноза для пациентов в регионе. Кіріспе және мақсаттар: Асқазан-ішек жолының қабыну аурулары (АІЖҚА), оның ішінде ойық жаралы колит пен Крон ауруы, жаһандық деңгейде денсаулық сақтау жүйесіне елеулі қиындықтар туғызып отыр және олардың таралуы өсуде. Дегенмен, Қазақстанда бұл саладағы зерттеулер шектеулі және негізінен сипаттамалық сипатта. Бұл шолу Қазақстандағы АІЖҚА-ның клиникалық және патогенездік ерекшеліктерін нақтылап, диагностикалық және емдеу тәсілдерін жетілдіруді көздейді. Ортақ заңдылықтарды анықтау үшін жүйелі шолу жүргізілді. Мақсаттар: Қазақстандағы қабыну ішек ауруларының клиникалық және патогенездік ерекшеліктерін бағалап, олардың диагностикасы мен еміне әсерін анықтау. Әдістер: 2014 жылдан бастап бүгінгі күнге дейін PubMed, Scopus, MEDLINE, EMBASE және Cochrane мәліметтер базаларында жарияланған жүйелі шолулар мен ғылыми зерттеулер талданды. Соңғы он жылдықта жарияланған және Қазақстандағы ішек қабыну ауруларына арналған 60 мақалаға ерекше назар аударылды, себебі қолжетімді деректер шектеулі әрі сипаттамалық сипатта. Қорытындылар: Бұл шолу Қазақстанда қабыну ішек ауруларының таралуының артып келе жатқанын және олардың клиникалық және патогенездік жақтарын түсінудегі елеулі қиындықтарды айқындайды. Диагностика мен емдеудегі жетістіктерге қарамастан, АІЖҚА-ның нақты этиологиясы әлі де белгісіз. Ойық жаралы колит пен Крон ауруының ажыратылуындағы қиындықтар, сондай-ақ шырышты қабаттың жазылу маркерлерінің бірізді болмауы, диагностикалық критерийлерді стандарттаудың маңыздылығын көрсетеді. Қатаң әдіснамалық талаптарға сай ауқымды зерттеулер АІЖҚА туралы түсінікті тереңдетуге және емдеу стратегияларын жетілдіруге қажет. Бұл ғылыми олқылықтарды жою – аймақтағы денсаулық сақтау сапасы мен науқастардың өмір сүру сапасын арттыру үшін өте маңызды.