Аннотация
Введение. Снижение тестостерона отрицательно влияет на функции многих органов и систем мужчины, ухудшая качество жизни и жизненный прогноз. Для мужчин старшего возраста с гипогонадизмом характерно висцеральное ожирение. Это избыточное накопление жира в области туловища и проекции брюшной полости. Увеличение висцерального жира является провоцирующим фактором нарушения функции половых гормонов и липидного обмена. В совокупности это приводит к раннему развитию и прогрессированию возрастного гипогонадизма у мужчин. Цель. Оценить связь уровня фракций тестостерона с маркерами липидного обмена у мужчин казахской национальности на фоне избыточного веса. Материалы и методы. Всего 417 человек приняли участие в исследовании. Из них 135 пациентов с гипогонадизмом и 282 здоровых мужчин. Отмечается статистически значимое повышение триглицеридов (р < 0,001), снижение ЛПНП (р <0,001) и альбумина (0,001) у пациентов гипогонадизмом. Также заметно повышение триглицеридов выше референсного значения (1.7-2.25 mM/L). Изучение гормонального статуса среди мужчин с гипогонадизмом показало снижение общего тестостерона (р < 0,001) и ГСПГ (р < 0,001) в сравнении с контрольной группой. Также наблюдается снижение свободного тестостерона (р = 0.3), биодоступного тестостерона (р = 0.1) и ЛГ (р = 0.6) в сравнении с группой сравнения, но без статистической значимости. Результаты. Избыточный вес и ожирение способствуют снижению уровня фракции тестостерона. В нашем исследований наблюдалось снижение общего тестостерона (р < 0,001) и ГСПГ (р < 0,001) в сравнении с контрольной группой. Также наблюдается снижение свободного тестостерона (р = 0.3), биодоступного тестостерона (р = 0.1) и ЛГ (р = 0.6) в сравнении с группой сравнения. Корреляционный анализ показал, что уровень триглицеридов отрицательно связан с показателями андрогенного статуса (отрицательная слабая корреляция с общим тестостероном (р=0,001), ГСПГ (р=0,014)). Выводы. У мужчин старшего возраста абдоминальное ожирение является причиной снижения тестостерона и развития нарушений липидного обмена. Ожирение и дислипидемия, являются более распространенными причинами низких уровней тестостерона, чем хронологический возраст сам по себе. На основании этих данных мы должны уделять повышенное внимание симптомам гипогонадизма у мужчин старшего возраста с дислипидемией и избыточным весом. Кіріспе. Тестостерон деңгейінің төмендеуі ер адамның көптеген ағзалары мен жүйелерінің қызметіне теріс әсер етеді, өмір сапасын және өмір сүру болжамын нашарлатады. Жасы ұлғайған ер адамдарда гипогонадизм жағдайында висцеральды семіздік тән. Бұл дене тұсындaғы және іш қуысының аймағындағы майдың артық жиналуы. Висцеральды майдың көбеюі половой гормондардың және липидтер алмасуының бұзылуына әсер етеді. Бұл факторлар бірлесіп, ер адамдарда ерте кезеңде және жасқа байланысты гипогонадизмнің дамуына және прогрессиясына әкеледі. Мақсат. Қазақ ұлтынан шыққан артық салмағы бар ер адамдар арасында тестостеронның фракциялары деңгейінің липидтер алмасу маркерлерімен байланысын бағалау. Материалдар мен әдістер.Зерттеуге барлығы 417 адам қатысты. Олардың 135-і гипогонадизммен ауыратын науқастар, 282-і сау ер адамдар. Гипогонадизммен ауыратын науқастарда триглицеридтер деңгейінің статистикалық тұрғыдан маңызы бар артқаны (р < 0,001), ЛПНП және альбуминнің төмендегені (р < 0,001) байқалды. Сондай-ақ триглицеридтер деңгейінің референстік мәннен (1,7-2,25 mM/L) жоғары көтерілгені байқалды. Гормоналды статус зерттеуінде гипогонадизммен ауыратын ер адамдарда жалпы тестостеронның (р < 0,001) және ГСПГ деңгейінің (р < 0,001) бақылау тобымен салыстырғанда төмендегені анықталды. Сондай-ақ, ер адамдарда бос тестостеронның (р = 0,3), биожетімді тестостеронның (р = 0,1) және ЛГ деңгейінің (р = 0,6) бақылау тобымен салыстырғанда төмендегені байқалды, бірақ статистикалық мәні жоқ. Нәтижелер. Артық салмақ пен семіздік тестостеронның фракцияларының төмендеуіне әсер етеді. Зерттеу барысында жалпы тестостерон деңгейінің (р < 0,001) және ГСПГ деңгейінің (р < 0,001) бақылау тобымен салыстырғанда төмендегені байқалды. Сонымен қатар, бос тестостерон (р = 0,3), биожетімді тестостерон (р = 0,1) және ЛГ (р = 0,6) деңгейінің бақылау тобына қарағанда төмендегені байқалды. Корреляциялық талдау тестостеронның андрогендік статус көрсеткіштерімен (жалпы тестостеронмен (р=0,001), ГСПГ-мен (р=0,014)) теріс әлсіз корреляция бар екенін көрсетті. Қорытынды. Жасы ұлғайған ер адамдарда абдоминальды семіздік тестостерон деңгейінің төмендеуіне және липидтер алмасуының бұзылуына себеп болады. Семіздік және дислипидемия — тестостерон деңгейінің төмендеуінің хронологиялық жасқа қарағанда кең таралған себептері. Осы деректерге сүйене отырып, артық салмағы мен дислипидемиясы бар ер адамдарда гипогонадизм белгілеріне ерекше назар аударуымыз керек. Introduction. A decrease in testosterone negatively affects the functions of many organs and systems in men, impairing quality of life and life expectancy. For older men with hypogonadism, visceral obesity is characteristic. This is the excessive accumulation of fat in the torso and abdominal cavity area. An increase in visceral fat is a provoking factor for the dysfunction of sex hormones and lipid metabolism. In combination, this leads to the early development and progression of age-related hypogonadism in men. Objective. To assess the relationship between testosterone fraction levels and lipid metabolism markers in Kazakh men with excess weight. Materials and Methods. A total of 417 individuals participated in the study. Among them, 135 patients had hypogonadism, and 282 were healthy men. A statistically significant increase in triglycerides (p < 0.001), and a decrease in LDL (p < 0.001) and albumin (p = 0.001) were noted in patients with hypogonadism. There was also a noticeable increase in triglycerides above the reference value (1.7-2.25 mM/L). Hormonal status assessment among men with hypogonadism showed a decrease in total testosterone (p < 0.001) and SHBG (p < 0.001) compared to the control group. A decrease in free testosterone (p = 0.3), bioavailable testosterone (p = 0.1), and LH (p = 0.6) was also observed compared to the control group, but without statistical significance. Results. Excess weight and obesity contribute to a decrease in testosterone fraction levels. In our study, a decrease in total testosterone (p < 0.001) and SHBG (p < 0.001) was observed compared to the control group. There was also a decrease in free testosterone (p = 0.3), bioavailable testosterone (p = 0.1), and LH (p = 0.6) compared to the control group. Correlation analysis showed that triglyceride levels were negatively associated with androgen status indicators (a weak negative correlation with total testosterone (p = 0.001), SHBG (p = 0.014)). Conclusions. In older men, abdominal obesity is a cause of decreased testosterone levels and lipid metabolism disorders. Obesity and dyslipidemia are more common causes of low testosterone levels than chronological age itself. Based on these data, we should pay increased attention to the symptoms of hypogonadism in older men with dyslipidemia and excess weight.