Аннотация
Введение: В статье представлены, теории развития атеросклероза и современные взгляды на роль воспаления в атерогенезе. На основании анализа современных книг, изданий, публикаций, мнений отечественных и зарубежных учёных в статье представлены воспалительная теория атеросклероза, роль цитокинов в развитии атеросклероза, взаимодействие липидной и воспалительной теории атерогенеза, формирование атеросклеротической бляшки. Фундаментальные исследования по молекулярной биологии, иммунологии, генетике значительно расширили понятие о патогенезе атеросклероза. Цель: проведение поиска литературы по изучению патогенеза атеросклероза. Материалы и методы. Для достижения поставленной цели был выполнен систематический поиск литературы в онлайн ресурсах. Было найдено 300 источников, из которых для последующего анализа было отобрано - 68. Ключевые пункты формирования поисковых запросов для формирования обзора литературы были представлены следующими элементами: «атеросклероз», «воспаление», «цитокины», «атерогенез». Результаты: В формировании и дестабилизации атеросклеротической бляшки главную роль играют маркеры воспаления. Выводы: Воспаление принимает активное участие в реализации иммунного ответа при атеросклерозе, ведущую роль в которых играют медиаторы межклеточного взаимодействия – цитокины, в частности интерлейкин- 6 и ФНО-α. Однако, не смотря на большое количество работ, посвященных изучению воспалительных показателей крови при атеросклерозе, до настоящего времени нет единого мнения о характере и степени воспалительной реакции при данном заболевании. Introduction: The article presents atherosclerosis theory and modern views on the role of inflammation in atherogenesis. We reviewed national and international literature on inflammatory theory of atherosclerosis, the role of cytokines in the development of atherosclerosis, the interaction of the lipid and inflammatory theory of atherogenesis, the formation of atherosclerotic plaque. Basic research in molecular biology, immunology, genetics have greatly expanded the concept of the pathogenesis of atherosclerosis. The aim: Сonducting a literature review on the pathogenesis of atherosclerosis. Materials and methods: We performed a systematic literature search in the online resources. We found 300 sources, 68 of which were selected for the analysis. Key points of forming search queries for the formation of the literature review were presented to the following elements: "atherosclerosis", "inflammation", "cytokines", "atherogenesis." Results: In the formation and destabilization of atherosclerotic plaques the main role can be attributed to inflammation markers. Conclusions:Inflammation has been actively involved in the implementation of the immune response in atherosclerosis, in which the leading role played by intercellular interaction mediators - cytokines, such as interleukin-6 and TNF-α. However, despite the large number of studies on the blood inflammatory markers in atherosclerosis, to date there is no consensus on the nature and extent of the inflammatory response in this disease. Кіріспе: Мақалада, атеросклероз дамуының теориялары және атерогенезде қабыну рөлі туралы қазіргі замандағы көзқарас көрсетілген. Әдебиеттердің, басылымдардың, жарияланымдардың анализдары бойынша, отандық және шетелдік ғалымдарының ой-пікірлеріне сүйене отырып, атеросклероздың қабыну теориясы, атеросклероз дамуындағы цитокиндердің рөлі, атерогенез теориясындағы липидті және қабыну процесстерінің байланысы, атеросклероздық түйіндақ қалыптасуы жазылған. Молекулалық биология, иммунология, генетика саласындағы іргелі зерттеулер айтарлықтай атеросклероз патогенезі тұжырымдамасын кеңейтті. Мақсаты: атеросклероз патогенезін зерттеу бойынша әдебиеттік ізденіс жүргізу. Мәліметтер мен әдістері: Осы мақсатқа жету үшін интернет-ресурсында жүйелі әдеби іздеу жүргізілді. Бұл талдау үшін, 300 әдеби көздері қарастырылды, соның ішінен 68 іріктеп алынды. Іздеу жүргізуге келесі негізгі сөздер ұсынылды: «атеросклероз», «қабынуы», «цитокиндер». Нәтиже: Атеросклероздық түймедақ қалыптасуына және оның тұрақсыздануына қабыну маркерлерінің маңызы өте зор. Қорытынды: Атеросклероз кезіндегі иммундық жауап беруіне қабыну белсеңді қатысады, негізгісі тінаралық қарым-қатынас жүргізетин медиаторлар - цитокиндер, соның ішінде ИЛ-6 және ФНО-α болып табылады. Алайда, атеросклероз қабыну теориясы бойынша көптеген зерттеулер қарамастан, бүгінгі күнге дейін осы аурудың қабыну деңгейін анықтайтын ауқымы пікір жоқ.