Аннотация
Background: The challenges of the coronavirus infection (COVID-19) pandemic dictate the need to ensure equal access to treatment and prevention services. This has become especially relevant in the context of widespread campaigns for vaccination of the population. Meanwhile, significant issues arise in the coverage of immunoprophylaxis for vulnerable social groups and in particular those who use psychoactive substances (PS). The uptake of and attitudes to COVID-19 vaccines in people with drug addictions remain uncertain. The aim of the study is to assess the coverage of COVID-19 vaccination and its determinants among people with drug addictions. Materials and methods: a cross-sectional study was conducted among 427 individuals with drug addictions by means of paper and electronic questionnaires. Socio-demographic characteristics, history of COVID-19, attitudes towards the pandemic, sources of information on preventive and therapeutic measures were recorded. Comparisons were made between two groups of respondents with different COVID-19 vaccination status. Descriptive statistical procedures included the calculation of the median and interquartile range, as well as proportions. The comparison was made using the Mann-Whitney test, contingency tables and the chi-square test. With logistic regression, the quantitative values of the abovementioned characteristics (odds ratio – OR- with 95% confidence interval) were determined for the probability of receiving COVID-19 vaccines. Results: The proportion of those who reported receiving at least one dose of the vaccine was 61.4%. Persons who did not receive COVID-19 vaccines (n=165) were more likely to have lower level of education (χ2=17.17; p=0.004) and problems with employment (χ2=6.45; p=0.01), as well as to report lower monthly income (χ2=22.48; p<0.001). They less often indicated severe consequences and mortal cases due to COVID-19 among family members (χ2complications=12.93; p=0.002; χ2mortal=10.31; p=0.006). Only a fifth of all the respondents adequately assessed the high risks of contracting COVID-19 when using PS. Regression analysis revealed the following factors that increase the likelihood of receiving COVID-19 vaccines: annual GP visits (at least once a year) − OR = 2.06 (1.27; 3.35), receiving information about vaccines from physicians − OR = 2, 23 (1.24; 4.03), trust in medical specialists − OR=1.9 (1.15; 3.16). Conclusions: insufficient access to reliable information about COVID-19 treatment and prevention among people with drug addictions, as well as their underestimation of the risks of the infection, dictates the need for educational interventions among this population group. Актуальность. Вызовы пандемии коронавирусной инфекции (COVID-19) диктуют необходимость обеспечения равного доступа к лечебно-профилактическим услугам. Это стало особенно актуальным в условиях широких кампаний по вакцинации населения. Между тем значительные вопросы возникают при охвате иммунопрофилактикой уязвимых социальных групп и, в частности, тех, кто употребляет психоактивные вещества (ПАВ). Остаются неопределенными масштабы вакцинации, отношение зависимых людей к вакцинам против COVID-19. Цель исследования:оценка охвата вакцинацией против COVID-19 и ее детерминант среди лиц, страдающих химическими зависимостями. Материалы и методы: проведено поперечное исследование среди 427 зависимых людей путем бумажного и электронного анкетирования. Регистрировались социально-демографические характеристики, история заболевания COVID-19, отношение к пандемии, источники информации о профилактических и лечебных мероприятиях. Проводились сравнения между двумя группами респондентов с различным статусом вакцинации против COVID-19. Описательные характеристики включали расчет медианы и межквартильного размаха, а также долей. Сравнение произведено с помощью критерия Манна-Уитни, таблиц сопряженности и критерия хи-квадрат. С помощью логистической регрессии определено количественное значение вышеуказанных характеристик (отношение шансов – ОШ с 95% доверительным интервалом) для вероятности получения вакцины от COVID-19. Результаты: Доля зависимых, которые указали на получение хотя бы одной дозы вакцины, составила 61,4%. Лица, которые не получили вакцину (n=165) от COVID-19, чаще имели более низкий уровень образования (χ2=17,17; р=0,004), проблемы с занятостью (χ2=6,45; р=0,01), сообщали о более низком месячном доходе (χ2=22,48; р<0,001). Они реже указывали на тяжелые последствия COVID-19 и смертельные исходы инфекции среди членов семьи (χ2осложнения=12,93; р=0,002, χ2летальные=10,31; р=0,006). Лишь пятая часть всех опрошенных адекватно оценивала высокие риски заражения COVID-19 при употреблении ПАВ. Регрессионный анализ выявил следующие факторы, повышающие вероятность получения вакцины от COVID-19: хотя бы однократное в году посещение участкового врача – ОШ = 2,06 (1,27; 3,35), получение информации о вакцинах от медиков – ОШ=2,23 (1,24; 4,03), доверие медицинским специалистам – ОШ=1,9 (1,15; 3,16). Выводы: недостаточный доступ к достоверной информации о методах лечения и профилактики COVID-19 среди зависимых людей, а также недооценка рисков заражения диктует необходимость образовательных мероприятий среди данной группы населения. Өзектілігі. Коронавирустық инфекцияның (COVID-19) пандемияға ұласуы емдік алдын-алу шараларының бәріне бір деңгейде қолжетімді болуы керек екенін тағы бір ескертті. Бұл әсіресе халықты вакцинациялау бойынша кең ауқымды іс шараларда өзекті болды. Бұл ретте халықтық осал әлеуметтік топтарын, әсіресе психоактивті заттарды пайдаланатындарды иммундық алдын алу кезінде айтарлықтай сұрақтар туындатты. Вакцинацияның ауқымы, тәуелді адамдардың COVID-19-ға қарсы вакцинацияға көзқарасы белгісіз болып қалуда. Зерттеудің мақсаты: химиялық тәуелділіктен зардап шегетін адамдар арасында коронавируспен оның детерминантарына қарсы вакцинациямен қамтуды бағалау Материалдар және әдістер: қағаз жүзінде және электронды түрдегі сауалнамалар арқылы тәуелділіктен зардап шегетін 427 адам арасында сауалнама жүргізілді. Әлеуметтік сипаттамалар, COVID-19 ауруының тарихы, пандемияға көзқарастары, профилактикалық және емдік іс шаралар туралы ақпарат көздері тіркелді. COVID-19-ға қарсы вакцинация статусы әртүрлі респонденттердің екі тобы арасында салыстырулар жүргізілді. Міндетті сипаттамаларға медиана мен кварталаралық ауқымды және үлемтерді есептеу кіреді. Салыстырулар Манн-Уитни критерийлерімен, қарсыласу кестемімен жане хи- квадрат критериялары көмегімен жүргізілді. Логистикалық регрессияны қолдана отырып, COVID-19-ға қарсы вакцинаны алу ықтималдығы үшін жоғарыда айтылған сипаттамалардың сандық мәндері анықталды (мүмкіндік қатынасы – МҚ 95% сенімділік аралығында). Нәтижесі: Вакцинаның кем дегенде бір дозасын алғысы келетін тәуелділердің үлесі 61,4%ді құрады. COVID-19-ға қарсы вакцинаны алмаған тұлғалар (n=165) көп жағдайда білім деңгейі төмен (χ2=17,17; р=0,004), жұмысқа орналасу бойынша қиыншылықтары бар (χ2=6,45; р=0,01), айлық есеп көрсеткіші төмен екенін айтты (χ2=22,48; р<0,001). Олар COVID-19-дың ауыр салдарын және отбасы мүшелері арасындағы инфекция салдарынан болған өлім көрсеткіші туралы (χ2асқынулар=12,93; р=0,002, χ2өлімге әкелетін=10,31; р=0,006) сирек айтты. Барлық респонденттердің бестен бір бөлігі ғана психоактивті заттарды пайдаланған кезде COVID-19-ты жұқтырудың жоғары қаупін адекватты түрде бағалады. Регрессиялық талдау COVID-19-ға қарсы вакцина алу ықтималдығын арттыратын келесі факторларды анықтады: жылына кемінде бір рет учаскелік дәрігерге бару – МҚ = 2,06 (1,27; 3,35), дәрігерлерден вакциналар туралы ақпарат алу – МҚ=2,23 (1,24; 4,03), медицина мамандарына сенім – МҚ=1,9 (1,15; 3,16). Қорытынды: тәуелді адамдар арасында COVID-19 емдеу және алдын алу әдістері туралы сенімді ақпаратқа қол жетімділіктің жеткіліксіздігі, сондай-ақ жұқтыру қаупін жете бағаламау халықтың осы тобы арасында ағарту іс-шараларының қажеттілігін туындатады.