Аннотация
Актуальность. Современный период характеризуется резким ухудшением эпидемиологической ситуации на мировом уровне по особо опасным инфекциям, включая коронавирусную инфекцию, которая послужила началом пандемии COVID-19 и стала актуальной проблемой всего мира. Необходимость изучения развития эпидемиологической ситуации по особо опасным инфекциям в странах ближнего и дальнего зарубежья заключается в их мировом распространении и в угрозе завоза в Республику Казахстан. В связи с этим, чрезвычайно важным представляется изучение развития мировой эпидемиологической ситуации и прогнозирование особо опасных инфекций. Цель. Анализ литературных данных об эпидемиологической ситуации по особо опасным инфекциям в Республике Казахстан и странах ближнего и дальнего зарубежья, и мировом опыте их прогнозирования. Стратегия поиска. Поиск научных публикаций был произведен в следующих базах данных: PubMed, Medline, e-Library, при помощи научной поисковой системы Google Scholar. Глубина поиска - 15 лет. Критерии включенияпубликаций в литературный обзор: публикации на русском и английском языках; публикации, включенные в базы PubMed, Medline, e-Library; публикации с четко сформулированными выводами; публикации за последние 15 лет. Критерии исключения публикаций в литературный обзор: резюме доклады; статьи с платным доступом; тезисы. Всего было найдено 75 источника. После ознакомления с публикациями в литературный обзор были включены 46 источников. Результаты. Анализ литературных данных показал, что на сегодняшний день эпидемиологическая ситуация по особо опасным инфекциям является актуальной проблемой, изучаемой на мировом уровне. Результаты анализа также показали необходимость в изучении развития мировой эпидемиологической ситуации по особо опасным инфекциям, включая коронавирусную инфекцию, с дальнейшим составлением прогноза возникновения особо опасных инфекций в Казахстане. Выводы. На основании проведенного литературного обзора стало известно, что вспышки особо опасных инфекций играют важную роль в глобальной заболеваемости и смертности. Подготовка к вспышкам и эпидемиям особо опасных инфекций, а также своевременное реагирование на них являются важнейшими задачами общественного здравоохранения. Таким образом, дальнейшее изучение мировой эпидемиологической ситуации с составлением прогноза будут направлены на оптимизацию здравоохранения Республики Казахстан в будущем. Relevance. The modern period is characterized by a sharp deterioration the epidemiological situation at the global level for especially dangerous infections, including coronavirus infection, which served as the beginning of the COVID-19 pandemic and has become an urgent problem for the whole world. The need to study the development of the epidemiological situation for especially dangerous infections in the countries of the near and far abroad lies in their worldwide distribution and in the threat of importation into the Republic of Kazakhstan. In this regard, it is extremely important to study the development of the world epidemiological situation and predict especially dangerous infectionpp. Aim. Analysis of literature data on the epidemiological situation of especially dangerous infections in the Republic of Kazakhstan and the countries of the near and far abroad, and the world experience in predicting them. Search strategy. Scientific publications were searched in the following databases: PubMed, Medline, e-Library, using the scientific search engine Google Scholar. Search depth - 15 yearpp. Criteria for including publications in a literature review: publications in Russian and English; publications included in the PubMed, Medline, e-Library databases; publications with clearly formulated conclusions; publications over the past 15 yearpp. Criteria for excluding publications in the literature review: summary reports; articles with paid access; abstractpp. A total of 75 sources were found. After reviewing the publications, 46 sources were included in the literature review. Resultpp. Analysis of the literature data showed that today the epidemiological situation for especially dangerous infections is an urgent problem studied at the world level. The results of the analysis also showed the need to study the development of the global epidemiological situation for especially dangerous infections, including coronavirus infection, with further forecasting of the occurrence of especially dangerous infections in Kazakhstan. Conclusionpp. Based on the literature review, it became known that outbreaks of especially dangerous infections play an important role in global morbidity and mortality. Preparing for outbreaks and epidemics of especially dangerous infections, as well as timely response to them, are the most important tasks of public health. Thus, further study of the global epidemiological situation with the preparation of a forecast will be aimed at optimizing the health care of the Republic of Kazakhstan in the future. Өзектілігі. Қазіргі кезең күрт нашарлаумен сипатталады аса қауіпті инфекциялар, оның ішіндеCOVID-19 пандемиясының бастауы болған және бүкіл әлемдегі өзекті проблемаға айналған коронавирустық инфекция бойынша әлемдік деңгейдегі эпидемиологиялық жағдай. Таяу және алыс шетелдердегі аса қауіпті инфекциялар бойынша эпидемиологиялық жағдайдың дамуын зерделеу қажеттілігі олардың әлемдік таралуына және Қазақстан Республикасына әкелу қаупіне негізделеді. Осыған байланысты әлемдік эпидемиологиялық жағдайдың дамуын зерттеу және аса қауіпті инфекцияларды болжау өте маңызды болып табылады. Мақсаты. ҚазақстанРеспубликасында және жақын және алыс шетелдерде аса қауіпті инфекциялар бойынша эпидемиологиялық жағдай және оларды болжаудың әлемдік тәжірибесі туралы әдеби деректерді талдау. Іздеу стратегиясы. Ғылыми жарияланымдарды іздеу келесі мәліметтер базасында жүргізілді: PubMed, Medline, eLibrary, Google Scholar ғылыми іздеу жүйесінің көмегімен. Іздеу тереңдігі-15 жыл. Әдеби шолуға жарияланымдарды қосу критерийлері: орыс және ағылшын тілдеріндегі Жарияланымдар; PubMed, Medline, e-Library базасына енгізілген Жарияланымдар; нақты тұжырымдалған тұжырымдары бар Жарияланымдар; соңғы 15 жылдағы Жарияланымдар. Әдеби шолуға жарияланымдарды алып тастау критерийлері: қорытынды баяндамалар; ақылы қол жетімді мақалалар; тезистер. Барлығы 75 дереккөз табылды. Басылымдармен танысқаннан кейін әдеби шолуға 46 дерек көзі енгізілді. Нәтижелер. Әдебидеректерді талдау бүгінгі таңда аса қауіпті инфекциялар бойынша эпидемиологиялық жағдай әлемдік деңгейде зерделенетін өзекті мәселе болып табылатынын көрсетті. Талдау нәтижелері сондай-ақ Қазақстанда аса қауіпті инфекциялардың пайда болу болжамын одан әрі жасай отырып, коронавирустық инфекцияны қоса алғанда, аса қауіпті инфекциялар бойынша әлемдік эпидемиологиялық жағдайдың дамуын зерделеу қажеттігін көрсетті. Қорытынды. Әдеби шолуға сүйене отырып, аса қауіпті инфекциялардың өршуі жаһандық ауру мен өлім-жітімде маңызды рөл атқаратыны белгілі болды. Аса қауіпті инфекциялардың тұтануы мен эпидемиясына дайындық, сондай-ақ оларға уақтылы ден қою қоғамдық денсаулық сақтаудың маңызды міндеттері болып табылады. Осылайша, болжам жасай отырып, әлемдік эпидемиологиялық жағдайды одан әрі зерделеу болашақта Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау саласын оңтайландыруға бағытталатын болады.