Аннотация
ТүйінЗерттеудің мақсаты -отандық инновациялық жүйенің әлеуеті мен нәтижелілігін талдау және бағалау арқылы Қазақстан Республикасының ұлттық экономикасының инновацияны қабылдау қабілеттілігін бағалау болып табылады.Әлеует (зерттеулер мен әзірлемелерді орындайтын ұйымдардың саны, ҒЗТКЖ-мен айналысатын қызметкерлердің саны, ҒЗТКЖ-ға арналған ішкі шығындар, өнеркәсіптік меншік объектілері бойынша берілген қорғау құжаттары, өнімдік және үдерістік инновацияларға арналған шығындар) және нәтижелілік (инновациялық белсенділік, жаңа технологиялар мен техника объектілерін құрған және пайдаланатын ұйымдардың саны, осындай технологиялар мен техника объектілерінің саны, өткізілген инновациялық өнім көлемі) көрсеткіштері топтарының негізінде авторлар жұмыспен қамтылғандардың санына қатысты үлестік көрсеткіштерді, одан кейін бұл көрсеткіштер индекстерге қайта есептеледі және 2008-2018 жылдар кезеңіндегі динамикада салыстырылады.Мақалада «инновацияны қабылдау қабілеттілігі» ұғымы негізделеді.Инновациялық процестің негізгі субъектілері ашылады, олардың инновацияларды генерациялауға және инновациялық шешімдерді енгізуге қосқан үлесі сипатталады.Авторлар меншікті көрсеткіштер мен индекстік әдісті пайдалану арқылы инновацияны қабылдау қабілеттілікті бағалау әдістемесін әзірледі.Қазақстанның инновациялық жүйесінің әлеуеті мен нәтижелілігінің көрсеткіштерін есептеу жүзеге асырылды.Қол жеткізілген нәтижелер әлеует индексі нашарлауға, нәтижелілік индексі -жақсаруға нақты үрдіске ие екенін көрсетеді.Индекстер арасындағы өзара байланыстың болмауы ғылым мен бизнестің ұлттық инновациялық жүйе шеңберіндегі өзара байланысты жоғалтатынын көрсетеді, Қазақстанның инновациялық дамуының негізі жеке инновациялық шешімдер емес, технологиялар трансферті болып табылады.Түйін сөздер: ұлттық инновациялық жүйе (ҰИЖ), инновацияны қабылдау қабілеттілігі, инновациялық әлеует, инновациялық процесс, ҰИЖ тиімділігі индексі, ҰИЖ әлеует индексі АннотацияЦелью данного исследования является оценка инновационной восприимчивости национальной экономики Республики Казахстан через анализ и оценку потенциала и результативности функционирования отечественной инновационной системы.На основе групп показателей потенциала (количество организаций, выполняющих исследования и разработки, численность работников, занятых НИОКР, внутренние затраты на НИОКР, выданные охранные документы по объектам промышленной собственности, затраты на продуктовые и процессные инновации) и результативности (инновационная активность, количество организаций, создавших и использующих новые технологии и объекты техники, количество таких технологий и объектов техники, объем реализованной инновационной продукции) авторами рассчитываются удельные показатели по отношению к численности занятых, объему ВВП и количеству действующих юридических лиц.Затем эти показатели пересчитываются в индексы и сопоставляются в динамике за период 2008-2018 годов.Обосновано понятие «инновационная восприимчивость».Раскрываются основные субъекты инновационного процесса, описан их вклад в генерацию инноваций и внедрение инновационных решений.Авторами разработана методика оценки инновационной восприимчивости через использование удельных показателей и индексного метода.Осуществлен расчет показателей потенциала и результативности инновационной системы Казахстана.Полученные результаты показывают, что индекс потенциала имеет четкую тенденцию к ухудшению, индекс результативности -к улучшению.Отсутствие взаимосвязи между индексами указывает на то, что наука и бизнес утрачивают взаимосвязи в рамках национальной инновационной системы, основой инновационного развития Казахстана становится трансферт технологий, а не собственные инновационные решения.Ключевые слова: национальная инновационная система (НИС), инновационная восприимчивость, инновационный потенциал, инновационный процесс, индекс результативности НИС, индекс потенциала НИС.