Аннотация
Introduction: Men’s reproductive health is a key indicator of a country’s demographic potential realization; however, global practice continues to demonstrate trends of insufficient institutionalization of andrological care, limited development of preventive and/or screening programs, and uneven organizational models for delivering specialized medical care. In the context of regional heterogeneity within the healthcare system of the Republic of Kazakhstan, the analysis of organizational and functional components of the uro-andrological service at the level of individual regions is of particular relevance. Objective: to assess the organizational and functional aspects of providing uro-andrological care to the male population of the Abai, East Kazakhstan, and Pavlodar regions. Materials and Methods: A cross-sectional study of urological-andrological specialists from the Abai, East Kazakhstan, and Pavlodar regions (Republic of Kazakhstan) was conducted. The general population comprised 53 individuals, and the sample population included 47 individuals. A total of 48 respondents were surveyed. Statistical data processing was performed using IBM SPSS Statistics (Version 22), applying descriptive and analytical statistical methods. Confidence interval = 95%. Results: The role of the urologist as the primary first-contact specialist in cases of male reproductive disorders was emphasized regardless of territorial affiliation. A pronounced interregional heterogeneity was identified in the assessment of the effectiveness of the current patient routing system (χ²=20.132), interdisciplinary coordination (χ²=17.924), completeness and adequacy of standards and clinical protocols (χ²=24.976), as well as in the assessment of accessibility of urological (χ²=24.43), andrological (χ²=31.04), and overall uro-andrological care (χ²=24.966). The most favorable organizational model was observed in the Pavlodar region, whereas significant structural and functional limitations were noted in the East Kazakhstan region. Additional barriers include low awareness, stigmatization, and financial constraints among patients; limited diagnostic capabilities at the primary care level; as well as gaps in the organization of rehabilitation and long-term follow-up care for men with reproductive health issues. Conclusions: The organization of uro-andrological care in the studied regions is characterized by a moderately positive overall assessment despite the presence of significant barriers. A pronounced territorial heterogeneity of key organizational indicators was identified. The obtained results substantiate the need for further research aimed at standardizing patient routing systems, improving clinical protocols, and developing andrological services as an independent branch of the healthcare system. Введение: Репродуктивное здоровье мужчин является ключевым индикатором реализации демографического потенциала страны, однако в глобальной практике сохраняются тенденции к недостаточной институционализации андрологической помощи, ограниченному развитию профилактических и/или скрининговых программ и неравномерности организационных моделей оказания специализированной медицинской помощи. В условиях региональной разнородности системы здравоохранения Республики Казахстан актуальным представляется анализ организационно-функциональных компонентов уроандрологической службы на уровне отдельных областей. Цель исследования: оценить организационно-функциональные аспекты оказания уроандрологической помощи мужскому населению Абайской, Восточно-Казахстанской и Павлодарской областей. Материалы и методы: Одномоментное поперечное исследование специалистов уролого-андрологического профиля области Абай, Восточно-Казахстанской области, Павлодарской области (Республика Казахстан). Генеральная совокупность = 53, выборочная совокупность = 47. Нами было проанкетировано 48 респондентов. Статистическая обработка данных была произведена в программном обеспечении IBM SPSS Statistic (Version 22) с использованием методов описательной и аналитической статистики. Доверительный интервал = 95%. Результаты исследования: Акцентирована роль уролога как ключевого специалиста первого контакта при мужских репродуктивных нарушениях вне зависимости от территориальной принадлежности. Выявлена выраженная межрегиональная неоднородность в оценке эффективности действующей системы маршрутизации пациентов (χ²=20,132), в междисциплинарной координации (χ²=17,924), в вопросе полноты и достаточности стандартов и клинических протоколов (χ²=24,976), в оценке доступности урологической (χ²=24,43), андрологической (χ²=31,04), и в целом, уроандрологической помощи (χ²=24,966). Наиболее благоприятная организационная модель зафиксирована в Павлодарской области, тогда как в Восточно-Казахстанской области отмечаются выраженные структурно-функциональные ограничения. Также барьерами служат: низкая информированность, стигматизация и финансовые ограничения пациентов; дефицит диагностических возможностей на первичном уровне, а также пробелы в организации реабилитации и диспансерного наблюдения мужчин с проблемами репродуктивного аппарата. Выводы: Организация уроандрологической помощи в исследуемых регионах характеризуется умеренно позитивной общей оценкой при наличии существенных барьеров. Отмечена выраженная территориальная неоднородность ключевых организационных показателей. Полученные результаты являются обоснованием для необходимости проведения дальнейших исследований, направленных на стандартизацию системы маршрутизации пациентов, совершенствование клинических протоколов, и развития андрологической службы как самостоятельного направления системы здравоохранения. Кіріспе: Ерлердің репродуктивті денсаулығы елдің демографиялық әлеуетін іске асырудың негізгі көрсеткіші болып табылады, алайда әлемдік тәжірибеде андрологиялық көмектің жеткіліксіз институционализациясы, алдын-алу және/немесе скринингтік бағдарламалардың шектеулі дамуы, сондай-ақ мамандандырылған медициналық көмекті ұйымдастыру модельдерінің біркелкі болмауы сақталуда. Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау жүйесінің өңірлік әркелкілігі жағдайында жекелеген облыстар деңгейінде уроандрологиялық қызметтің ұйымдастырушылық-функционалдық компоненттерін талдау өзекті болып табылады. Зерттеу мақсаты: Абай, Шығыс Қазақстан және Павлодар облыстарының ерлер тұрғындарына көрсетілетін уроандрологиялық көмектің ұйымдастырушылық-функционалдық аспектілерін бағалау. Материалдар мен әдістер: Абай, Шығыс Қазақстан және Павлодар облыстарының (Қазақстан Республикасы) уролог-андролог мамандары арасында көлденең зерттеу жүргізілді. Жалпы жиынтық = 53, іріктеме жиынтық = 47. Барлығы 48 респондент сауалнамаға қатысты. Деректерді статистикалық өңдеу IBM SPSS Statistics бағдарламасында (22-нұсқа) сипаттамалық және аналитикалық статистика әдістерін қолдана отырып жүргізілді. Сенімділік аралығы = 95%. Зерттеу нәтижелері: Ерлердің репродуктивті бұзылыстары кезінде урологтың алғашқы байланыс маманы ретіндегі рөлі аумақтық тиесілігіне қарамастан айқындалды. Науқастарды бағыттау жүйесінің тиімділігін бағалауда (χ²=20,132), пәнаралық үйлестіруде (χ²=17,924), стандарттар мен клиникалық хаттамалардың толықтығы мен жеткіліктілігін бағалауда (χ²=24,976), сондай-ақ урологиялық (χ²=24,43), андрологиялық (χ²=31,04) және жалпы уроандрологиялық көмектің қолжетімділігін бағалауда (χ²=24,966) айқын өңіраралық әркелкілік анықталды. Ең қолайлы ұйымдастырушылық модель Павлодар облысында тіркелді, ал Шығыс Қазақстан облысында айқын құрылымдық-функционалдық шектеулер байқалды. Сонымен қатар кедергілер ретінде мыналар анықталды: халықтың төмен ақпараттануы, стигматизация және науқастардың қаржылық шектеулері; алғашқы медициналық көмек деңгейінде диагностикалық мүмкіндіктердің жеткіліксіздігі; сондай-ақ репродуктивті жүйе мәселелері бар ерлерді оңалту және диспансерлік бақылауды ұйымдастырудағы олқылықтар. Қорытынды: Зерттелген өңірлерде уроандрологиялық көмекті ұйымдастыру жалпы алғанда орташа оң бағамен сипатталады, алайда елеулі мәселелер бар. Негізгі ұйымдастырушылық көрсеткіштердің айқын аумақтық әркелкілігі анықталды. Алынған нәтижелер науқастарды бағыттау жүйесін стандарттау, клиникалық хаттамаларды жетілдіру және андрологиялық қызметті денсаулық сақтау жүйесінің дербес бағыты ретінде дамытуға бағытталған қосымша зерттеулер жүргізу қажеттілігін негіздейді.