ВЛИЯНИЕ МАШИННОГО ПЕРЕВОДА НА ОСНОВЕ ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА НА КАЧЕСТВО ПЕРЕВОДА В РАЗЛИЧНЫХ СТИЛЯХ И ЖАНРОВ

2025

Закрытый доступ Метаданные (CSL-JSON)
DOI 10.70239/arsu.2025.t79.n1.24
Достоверность данных 70 средняя
Как считается эта оценка

Складывается из проверяемых признаков самой записи: есть ли у статьи DOI, сколько независимых источников подтвердили её данные, заполнены ли обязательные поля и насколько свежо последнее подтверждение. Снижают оценку расхождения между источниками и отсутствие идентификатора. Значение от 80 означает, что запись опубликована без дополнительной проверки; от 60 до 79 — что она опубликована с пониженной достоверностью и ручная проверка желательна. Запись, выверенную редактором вручную, пересчёт не опускает ниже 90. Это оценка наших данных о статье, а не оценка самой статьи.

Аннотация

Мақалада DeepL, Yandex Translator, Google Translator, ChatGPT сияқты жасанды интеллект (AI) негізіндегі заманауи машиналық аударма жүйелері ұсынатын аударма қызметтерінің сапасына талдау жасалады. Аудармаларды бағалау екі санатта жүзеге асырылады: ақпараттық және көркемдік. Ақпараттық аударманы бағалау үшін публицистикалық мақалалар мен Ресми құжаттар қолданылды, бұл машиналық аударма жүйелері негізгі ақпаратты сәтті жеткізетіндігін, бірақ контекстік білімнің болмауына байланысты әрдайым жоғары дәлдік стандарттарына сәйкес келмейтіндігін анықтады. Көркем аудармада, әсіресе фольклор саласында, орыс халық ертегісінің аудармасы мысалында көрсетілгендей, мәдени және тілдік ерекшеліктерді жеткізе алмайтын машина жүйелерінің айтарлықтай шектеулері анықталды. Зерттеу машиналық аударма жүйелері адамды толығымен алмастыра алмайтындығын атап көрсетеді, өйткені олар әлеуметтік-мәдени және экстралингвистикалық аспектілерді қарастыра алмайды. Болашақта тиімді аударма жасанды интеллект пен кәсіби аудармашылардың ынтымақтастығымен ғана мүмкін болады, бұл жаһанданған әлем жағдайында аударманың Жоғары сапасы мен мәдени орындылығын қамтамасыз етеді. Жасанды интеллектке негізделген машиналық аударма жүйелерге уақыт өте келе бейімделуге және аударма сапасын жақсартуға мүмкіндік беретін терең нейрондық желілер мен машиналық оқыту алгоритмдерін қолдану арқылы дамуын жалғастыруда. Алайда, айтарлықтай жетістіктерге қарамастан, мұндай жүйелер әлі де тілдің нюанстарын, мәдени контексттерді және идиомалық өрнектерді жеткізуде қиындықтарға тап болады. Жасанды интеллект технологиясының дамуымен машиналық аударма барған сайын дәлірек болады, бірақ оны күрделі мәтіндерде сәтті қолдану жақсы нәтижеге жету үшін кәсіби аудармашылармен тығыз қарым-қатынасты қажет етеді.