Аннотация
Актуальность. В течение всего времени пандемии COVID-19 большая часть внимания врачей была уделена физическому здоровью пациентов, в то время как, будучи незамеченной, назревала крупная проблема, связанная с их психическим состоянием. По данным имеющейся литературы установлено, что психические нарушения могут варьироваться от легкой тревоги до депрессии, стресса и суицидального поведения. Этот литературный обзор был создан с целью осветить текущую ситуацию и изучить эпидемиологию симптомов депрессии в период выздоровления от COVID-19. Цель: изучить эпидемиологию симптомов депрессии в период после выздоровления от COVID-19. Стратегия поиска. Поиск литературы был осуществлен с использованием баз данных PubMed, Cochrain, The Lancet. Были найдены 375 статей. Стратегия поиска заключалась в поиске в базах данных по ключевым словам: «pandemic», «depression», «anxiety», «quarantine», «mental health». Были исключены дубликаты и статьи, не относящиеся к теме литературного обзора. Из оставшихся 59 статей были исключены статьи, не соответствующие типу: Клинические исследования, Метаанализ, РКИ (Рандомизированое контролируемое испытание), Систематический обзор, и с датой публикации более 5 лет. Для финального обзора отобрано 44 статей. Критерии включения: исследовались опубликованные статьи о распространенности возникших или обострившиеся на почве пандемий симптомов депрессии и прочих психических расстройств. Тип исследования: Клинические исследования, Метаанализ, РКИ (Рандомизированое контролируемое испытание), Систематический обзор. Дата публикации не более 5 лет. Критерии исключения: статьи с низким уровнем доказательности, статьи, где основным объектом исследования являлись несовершеннолетние. Результаты. Обзор литературы выявил, что симптомы психических расстройств высоко распространены у людей, перенесших COVD-19. Наибольшую распространенность имеют симптомы депрессии и тревожности, а сравнительно меньшую - симптомы дистресса. Выводы. Учитывая большое влияние инфекции COVID-19 на психическое здоровье, требуются более длительные и глубокие исследования, изучающие психопатологию выживших после COVID-19, чтобы диагностировать и лечить возникающие психические состояния, отслеживая их изменения с течением времени. Introduction. Throughout the COVID-19 pandemic, most of the doctor's attention was focused on the physical health of patients, while a major unnoticed problem related to their mental state was brewing. According to the available literature, it is established that mental disorders can range from mild anxiety to depression, stress and suicidal behavior. This literature review was created to highlight the current situation and examine the epidemiology of depressive symptoms during the recovery period from COVID-19. Objective: to study the epidemiology of depression symptoms in the post-recovery period from COVID-19. Search strategy: The literature search was carried out using PubMed, Cochrain, and The Lancet databases. 375 articles were found. The search strategy was to find the databases for the keywords: "pandemic", "depression", "anxiety", "quarantine", "mental health". Duplicates and articles that are not related to the topic of the literary review were excluded. Out of the remaining 59 articles, articles that did not correspond to the type were excluded: Clinical Trials, Meta-analysis, RCTs (Randomized Controlled Trial), Systematic Review, and with a publication date of more than 5 years. 44 articles were selected for the final review. Inclusion criteria: the published articles on the prevalence of emerged or worsened due to pandemics depression symptoms and other mental disorders were studied. Study Type: Clinical trials, Meta-analysis, RCTs (Randomized Controlled Trial), Systematic Review. The publication date is not more than 5 years. Exclusion criteria: the articles with a low level of evidence, the articles where the main object of research was minors. Results: The literature review found that symptoms of mental disorders are highly prevalent in people who have had COVD-19. Symptoms of depression and anxiety are most prevalent, and symptoms of distress are relatively less prevalent. Conclusions: Given the large impact of COVID-19 infection on mental health, longer and deeper studies examining the psychopathology of COVID-19 survivors are needed to diagnose and treat emerging mental conditions by tracking their changes over time. Кіріспе. COVID-19 пандемиясы кезінде дәрігерлер науқастардың физикалық денсаулығына көп көңіл бөлді. Бірақ осы уақытта олардың психикалық денсаулығына байланысты үлкен мәселе туындап жатқанына назар аударылмады. Қолда бар әдебиеттерге сүйенсек, психикалық ақаулықтардың деңгейі жеңіл мазасыздықтан бастап депрессияға дейін, стресстен бастап суицидтік мінез-құлыққа дейін әр түрлі болуы мүмкін. Бұл әдеби шолудың мақсаты - осы мәселені қозғау жәнеCOVID-19-тан айығу кезеңіндегі депрессия симптомдарының эпидемиологиясын зерттеу. Мақсаты: COVID-19 қалпына келтіруден кейінгі кезеңдегі депрессия симптомдарының эпидемиологиясын зерттеу. Іздеу стратегиясы: Мәліметтер PubMed, Cochrain, Lancet деген базалардан алынды. 375 мақала табылды. Іздеу стратегиясы «пандемия», «депрессия», «мазасыздық», «карантин», «психикалық денсаулық» кілт сөздерін іздеуден тұрады. Әдеби шолу тақырыбына қатысы жоқ телнұсқалар мен мақалалар алынып тасталды. Қалған 59 мақаланың ішінен типке сәйкес келмейтін мақалалар алынып тасталды: клиникалық сынақтар, мета-анализ, РБС (рандомизацияланған бақыланатын сынақ), жүйелік шолу және басылым мерзімі 5 жылдан асады. Соңғы мақалаға 44 мақала таңдалды. Қосу критерийлері: Пандемиямен туындаған немесе күшейген депрессия және басқа психиатриялық белгілердің таралуы туралы жарияланған мақалалар зерттелді. Зерттеу түрі: Клиникалық сынақтар, мета-анализ, РБС (рандомизацияланған бақыланатын сынақ), жүйелік шолу. Жарияланған күні 5 жылдан аспайды. Шеттету критерийлері: дәлелдемелері төмен мақалалар, зерттеудің негізгі объектісі кемелеттік жасқа толмаған балалар болған мақалаларда. Нәтижелер: Әдеби шолу психикалық денсаулық белгілері COVD-19-мен ауыратын адамдарда өте жиі кездесетінін анықтады. Депрессия мен мазасыздық белгілері жиі кездеседі, ал күйзеліс белгілері салыстырмалы түрде аз кездеседі. Қорытынды: COVID-19 инфекциясының психикалық денсаулыққа үлкен әсерін ескере отырып, пайда болған психикалық жағдайларды диагностикалау және емдеу үшін олардың уақыт бойынша өзгеруін қадағалап отыру үшін COVID-19 тірі қалғандарының психопатологиясын ұзақ және тереңірек зерттеу қажет.