Аннотация
Background: Quality of drinking water affects the general metabolism, and especially in the occurrence of urological diseases. Kidney stones mainly contain minerals, which usually depend on the water state. Aim: to study the relationship between the epidemiology of urolithiasis and the state of drinking water in the Turkestan oblast. Methods: For the evaluation of the water quality physical, chemical and microbiological tests of water were performed in two regions of Turkestan oblast: Saryagash region and Turkestan city. Secondary educational and higher educational institutions, residential buildings, municipal public spheres, medical institutions and water supply sources were among the objects of research. Protocols for the study of drinking water samples from centralized and non-centralized water supply No. 2020/00/00 were used. Statistical analyses were conducted using R Studio software (Integrated Development Environment, Boston, USA). Results: The main comparative differences were noted in pH, oxidizability and total hardness of the water, as well as in the content of such minerals as residual, free and combined chlorine, ammonia nitrogen, nitrite and nitrate, chloride and copper. In all these parameters, the content of indicators is higher in the drinking water of Turkestan city, which may indicate a potential threat to the growth of urolithiasis in the regional centre. Microbiological data of both the city of Turkestan and the Saryagash region comply with state standards. Conclusion: The study results confirm the combined effect of differences in water physical and chemical parameters on the prevalence of urolithiasis in the regions of the Turkestan oblast. Актуальность: Качество питьевой воды влияет на общий обмен веществ, особенно при возникновении урологических заболеваний. Камни в почках в основном содержат минералы, количество которых обычно зависит от состояния воды. Цель: изучить взаимосвязь эпидемиологии мочекаменной болезни и состояния питьевой воды в Туркестанской области. Материалы и методы исследования: Для оценки качества воды были проведены физико-химические и микробиологические исследования воды в двух регионах Туркестанской области: Сарыагашском районе и городе Туркестан. Объектами исследования были средние и высшие учебные заведения, жилые дома, муниципальные и медицинские учреждения, а также источники водоснабжения. Использованы протоколы исследования проб питьевой воды централизованного и нецентрализованного водоснабжения № 2020/00/00. Статистический анализ проводился с использованием программного обеспечения R Studio (Integrated Development Environment, Бостон, США). Результаты: Основные сравнительные различия были отмечены в pH, окисляемости и общей жесткости воды, а также в содержании таких минералов, как остаточный, свободный и связанный хлор, аммиачный азот, нитрит и нитрат, хлорид и медь. По всем этим параметрам содержание показателей выше в питьевой воде города Туркестан, что может свидетельствовать о потенциальной угрозе роста мочекаменной болезни в областном центре. Микробиологические данные города Туркестан и Сарыагашского района соответствуют государственным стандартам. Заключение: Результаты исследования подтверждают совокупное влияние различий физико-химических показателей воды на распространенность мочекаменной болезни в регионах Туркестанской области. Өзектілігі: Бүйректердегі тастардың көбісі минералдардан тұратын болғандықтан ауыз су сапасы ағзаның жалпы зат алмасуына, сонымен қатар урологиялық аурулардың пайда болуына әсер етеді. Мақсаты: Несеп-тас ауруының эпидемиологиясына ауыз судың сапасының байлынысын Түркістан облысы бойынша зерттеу. Зерттеу әдістері: Түркістан облысындағы екі елді-мекендердің (Сарыағаш ауданы және Түркістан қаласы) су сапасын тексеру үшін физико-химиялық және микробиологиялық зерттеулер жүргізілді. Тексеру объектілері қатарына орта және жоғарғы оқу мекемелері, тұрғын үйлер, муниципалды жәнемедициналық мекемелері, сонымен қатар сумен жабдықтау көздері кіргізілді. № 2020/00/00 орталықтандырылған және орталықтандырылмаған сумен жабдықтаудың ауыз су сынамаларын зерттеу хаттамалары пайдаланылды. Статистикалық талдау R Studio (Integrated Development Environment, Бостон, АҚШ) бағдарламалық жасақтамасының көмегімен жүргізілді. Нәтижелер: Негізгі салыстырмалы айырмашылықтар pН, тотығу және судың жалпы қаттылығында, қалдық, бос және байланысқан хлор, аммиак азоты, нитрит және нитрат, хлорид және мыс сияқты минералдардың құрамында байқалды. Барлық осы параметрлер бойынша көрсеткіштердің құрамы Түркістан қаласының ауыз суында жоғары, бұл облыс орталығында несеп-тас ауруының өсуінің ықтимал қаупін көрсетуі мүмкін. Түркістан қаласы мен Сарыағаш ауданының микробиологиялық деректері мемлекеттік стандарттарға сәйкес келеді. Қорытынды: Зерттеу нәтижелері судың физико-химиялық көрсеткіштері айырмашылықтарының Түркістан облысының аймақтарында несеп-тас ауруының таралуына жиынтық әсерін растайды.